5 điểm đến tại Bình Định được công nhận xác lập kỷ lục Việt Nam

(BĐ) - Bà Huỳnh Thị Kim Bình, Giám đốc Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch Bình Định, cho biết: Có 5 điểm đến tại Bình Định vừa được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VIETKINGS) công nhận xác lập kỷ lục Việt Nam. 

Cụ thể: 
1. Quần thể tháp Chăm (Dương Long, Bánh Ít, Cánh Tiên, Tháp Đôi) được công nhận vào Top tháp và cụm tháp cổ được nhiều du khách tham quan nhất.

Tháp Dương Long

Tháp Bánh Ít

Tháp Cánh Tiên

Tháp Đôi

2. Cầu Thị Nại được công nhận vào Top 10 cây cầu nổi tiếng được du khách thích chụp ảnh nhất.

3. Hải đăng Cù Lao Xanh được công nhận vào Top 5 ngọn hải đăng trên 100 tuổi nổi tiếng nhất.

4. Chợ Gò Trường Úc được công nhận vào Top 9 chợ phiên ở Việt Nam thu hút khách du lịch nhiều nhất.

5. Đèo Cù Mông (Bình Định và Phú Yên) được công nhận Top 5 ngọn đèo nổi tiếng nhất.

Được biết, sở hữu các kỷ lục nói trên là Sở VH-TT-DL Bình Định. Thời điểm xác lập: 22.11.2014. Lễ trao Bằng xác lập kỷ lục Việt Nam đã được tổ chức tại TP Hồ Chí Minh ngày 22.11.2014.

Hoạt động liên kết phát triển du lịch: Còn nhiều việc phải làm

Những năm qua, ngành Du lịch (DL) Bình Định đã có nhiều nỗ lực trong hoạt động liên kết phát triển DL với ngành DL và doanh nghiệp (DN) DL ở các thị trường trọng điểm, với các tỉnh khu vực miền Trung-Tây Nguyên, cùng 9 tỉnh, thành phố Vùng duyên hải miền Trung. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, vẫn còn nhiều việc phải làm để hoạt động liên kết phát triển DL đạt hiệu quả như mong muốn

Các DN DL Hà Nội lên thuyền tham quan Hòn Khô trong khuôn khổ hoạt động liên kết phát triển DL Bình Định - Hà Nội. Ảnh: B.L

Hiệu quả bước đầu

DL là một ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng. Liên kết, hợp tác phát triển DL giữa các địa phương, khu vực… là nhằm phát huy lợi thế về tiềm năng và các nguồn lực của mỗi địa phương, tạo ra những sản phẩm DL đặc thù, hấp dẫn, mang thương hiệu vùng và có tính cạnh tranh cao; đồng thời bổ sung, khắc phục những hạn chế để cùng phát triển.

Xác định thị trường trọng điểm thu hút du khách về Bình Định là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Tây Nguyên, trong vòng 5 năm trở lại đây, ngành DL Bình Định đã tập trung thực hiện công tác quảng bá, giới thiệu DL Bình Định, tăng cường mối liên kết với ngành DL cùng các DN DL tại các thị trường trọng điểm này, và đã đạt hiệu quả tích cực.

Liên kết với ngành DL Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, DL Bình Định được tạo điều kiện tham gia các hội chợ, ngày hội DL lớn để quảng bá, giới thiệu DL Bình Định đến với cả nước và quốc tế; học hỏi được sự chuyên nghiệp trong hoạt động DL. Hình ảnh đất nước, con người Bình Định được giới thiệu rộng rãi đến thị trường TP Hồ Chí Minh và Hà Nội; bước đầu tạo được sự hợp tác phát triển sản phẩm DL, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực DL. Lượng khách DL từ Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đến Bình Định ngày càng nhiều hơn.

Tại Hội thảo giới thiệu điểm đến Bình Định được tổ chức ở Hà Nội vào tháng 4.2014, ông Mai Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Nội, cho rằng: Sự liên kết, hợp tác phát triển DL giữa Hà Nội và Bình Định đã góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng lượng khách giữa hai địa phương. Ngành DL Hà Nội sẽ tiếp tục hỗ trợ Bình Định quảng bá hình ảnh, tiềm năng DL của tỉnh.

Theo ông Lã Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL TP Hồ Chí Minh, hoạt động liên kết phát triển DL giữa 2 địa phương thời gian qua có sự phát triển khá tốt, công tác phối hợp ngày càng chặt chẽ và hiệu quả, tạo được thị trường DL cho cả hai bên. Lượng khách qua lại giữa Bình Định và TP Hồ Chí Minh tăng trưởng nhanh, nhất là lượng khách từ TP Hồ Chí Minh đến Bình Định, góp phần không nhỏ cho kích cầu DL Bình Định.

Ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, Giám đốc Công ty DL Miền Trung, cho biết: Ngoài các tour trong tỉnh, vài năm qua DL Miền Trung thường kết nối tour Phú Yên, đưa khách tham quan ghềnh Đá Đĩa, đầm Ô Loan, nhà thờ Mằng Lăng... Nếu như tổ chức tour Bình Định tốt nhất trong thời gian 3 ngày 2 đêm thì kết nối các điểm đến ở Phú Yên sẽ được tour 4 ngày 3 đêm, giúp nối dài và tăng chất lượng tour, tuyến, khiến du khách có nhu cầu đi dài ngày hơn, chi tiêu nhiều hơn, và hiệu quả xã hội sẽ tăng cao hơn. Việc liên kết với một số DN DL tại Hà Nội cũng giúp công ty đón lượng khách từ Hà Nội về Bình Định nhiều hơn.

Đẩy mạnh liên kết vùng

Vùng duyên hải miền Trung (từ Thừa Thiên-Huế đến Bình Thuận) có tài nguyên DL phong phú, đa dạng, với 3 loại hình DL cơ bản là DL biển, sinh thái và văn hóa-lịch sử. Những năm qua, hoạt động DL ở các địa phương trong khu vực - nhất là Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Khánh Hòa, Bình Thuận - khá nhộn nhịp, thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, sản phẩm DL của các địa phương trong Vùng còn trùng lặp, đơn điệu; sự liên kết cùng phát triển chuỗi sản phẩm DL, tăng giá trị dịch vụ còn lỏng lẻo; các DN lữ hành và lưu trú chưa được kết nối chặt chẽ, rất khó xây dựng chuỗi sản phẩm xuyên suốt toàn vùng để tạo thế mạnh cạnh tranh…

Do đó, Ban Điều phối Vùng đã xác định cần phải tạo mối liên kết có hiệu quả để hạn chế sự trùng lặp và đơn điệu về sản phẩm DL, dẫn đến lãng phí các nguồn lực đầu tư. Đến nay, Ban Điều phối Vùng đã phối hợp với các UBND tỉnh, thành phố trong Vùng đã tổ chức 2 cuộc hội thảo khoa học với các chủ đề “Liên kết phát triển DL các tỉnh duyên hải miền Trung” và “Phát triển sản phẩm DL các tỉnh duyên hải miền Trung”, tìm những giải pháp khả thi để DL các địa phương gắn kết, phát triển. Song theo đánh giá chung, đến nay sự liên kết trong các hoạt động phát triển DL của các địa phương trong vùng còn rất hạn chế, chưa đáp ứng như mong muốn, chủ yếu vẫn là “mạnh ai nấy làm”.

Theo Ban Điều phối Vùng, cần tập trung xây dựng, quảng bá sản phẩm DL mới, có chất lượng cao, mang tính đặc thù của khu vực; tổ chức tốt công tác thông tin, quảng bá, xúc tiến đầu tư; phát triển cơ sở hạ tầng - kỹ thuật DL nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách và giúp các tỉnh Vùng duyên hải miền Trung, trong đó có Bình Định, tiếp tục phát triển thành những trung tâm DL hấp dẫn, nhộn nhịp du khách.

Theo Sở VH-TT&DL Bình Định, trong thời gian tới, bên cạnh các hoạt động tập trung đầu tư xây dựng các dự án DL trọng điểm, nâng cấp hạ tầng DL, tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến DL, xây dựng thương hiệu DL Bình Định, ngành chức năng sẽ đẩy mạnh hoạt động liên kết, hợp tác phát triển DL giữa Bình Định với các địa phương trong Vùng duyên hải miền Trung, với các tỉnh Tây Nguyên, gắn với hành lang kinh tế Đông - Tây, Nam Lào, Đông Bắc Campuchia, Thái Lan.

Để hoạt động liên kết đạt hiệu quả như mong muốn, các địa phương cũng cần liên kết phát triển kết cấu hạ tầng phục vụ DL, nhất là hạ tầng giao thông; phối hợp chặt chẽ hơn trong công tác xúc tiến, quảng bá DL; liên kết đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực DL. Các DN DL cần đa dạng hóa sản phẩm DL và kết nối các tour, tuyến, khu DL; xây dựng các sản phẩm cũng như các dịch vụ DL phù hợp nhằm kết nối các nguồn khách có hiệu quả hơn. 

NGUYÊN VŨ

Mẹo đi du lịch không cần thạo tiếng địa phương

Học những câu đơn giản, tích cực trò chuyện với người dân địa phương... là những cách hữu hiệu nhất để bạn có một cuộc hành trình suôn sẻ.

Cơ quan du lịch Mỹ ước tính trong năm 2013 có hơn 29 triệu người nước này đi du lịch nước ngoài, phần lớn số đó đến những nơi mà tiếng Anh không phải là ngôn ngữ chính thống. Tuy vậy, nhiều du khách cho biết họ vẫn "sống khỏe" tại các nước mà thậm chí họ không biết tiếng địa phương.

Dưới đây là một vài gợi ý nhỏ mà bạn có thể áp dụng từ khách du lịch Mỹ.

Đừng ngại ngần trò chuyện, tìm sự giúp đỡ từ người dân địa phương.

Biết rõ về nơi mình sẽ đến

Điều quan trọng nhất là bạn cần biết nơi bạn sẽ đến nói... tiếng gì: Anh, Pháp, Tây Ban Nha hay thổ ngữ. Tiếp đó, thay vì chú tâm vào việc học quy tắc ngữ pháp của thứ tiếng mới đó, bạn nên tham gia vào một lớp học ngoại ngữ cấp tốc để nói được những từ đơn giản như "Xin chào", "Tạm biệt", "Cám ơn", "Xin lỗi", "Vui lòng", "Xin nói chậm thôi" và "Bao nhiêu tiền"... Những từ này sẽ giúp bạn tiết kiệm được nhiều thời gian trong khi trao đổi với người bản địa. Ngoài ra câu "Bạn có biết nói tiếng Anh không" nói bằng tiếng địa phương cũng giúp ích bạn khá nhiều.

Để bảo đảm an toàn cho bản thân, bạn có thể học thêm một số từ như "giúp đỡ", "báo cảnh sát", "khẩn cấp"...

Theo bản báo cáo năm 2014 của trang web uy tín chuyên về du lịch của Mỹ Priceline, 53% khách du lịch đã học những từ đơn giản bằng tiếng bản địa để có thể giao tiếp tốt hơn với người địa phương.

Sử dụng điện thoại thông minh

Hơn 60% khách du lịch đã sử dụng điện thoại để tìm kiếm các nhà hàng, khách sạn địa phương và 30% sử dụng để làm công cụ dịch sang tiếng bản địa, theo báo cáo từ Priceline. Một trong những công cụ dịch tự động được nhiều người dùng nhất hiện nay là Google Translate. Tuy vậy, để có thể sử dụng các tiện ích này, bạn phải chắc chắn máy điện thoại của mình được kết nối internet.

Tích cực tương tác với người bản xứ

Có 69% dân địa phương hào hứng giúp đỡ, chỉ đường cho du khách. Chớ ngại ngần giao tiếp với họ vì tự ti không phát âm chuẩn. Người bản địa không hề phiền lòng vì điều này, và đôi khi họ còn thích thú vì ghi nhận sự nỗ lực trong giao tiếp của bạn, dù bạn nói sai.

Ghi lại những thông tin quan trọng như địa chỉ khách sạn, số điện thoại cần thiết bằng ngôn ngữ địa phương... cũng là cách để người bản địa có thể giúp đỡ khi bạn cần. Ngoài ra bạn có thể sử dụng cử chỉ tay và ngôn ngữ cơ thể để giao tiếp. Tuy nhiên, hãy nhớ nghiên cứu kỹ các cử chỉ tay không nên dùng tại quốc gia bạn đến thăm để tránh gặp phiền toái.

Trang bị ít nhất một ngoại ngữ

Tiếng Trung Quốc là ngôn ngữ được nhiều người nói nhất thế giới, nhưng tiếng Anh mới là thứ ngôn ngữ bạn có thể giao tiếp được ở nhiều nơi nhất. Vì vậy, hãy trang bị cho mình vốn tiếng Anh đầy đủ để trong trường hợp không nói được tiếng bản địa, bạn vẫn có thể tìm sự giúp đỡ từ những người bản địa nói được tiếng Anh.

Theo Anh Minh (VnExpress)

Hòn Vọng Phu ở đâu ?

Nhiều truyền thuyết, sự tích về hòn Vọng Phu (đá trông chồng) đi vào thơ ca, hội họa, âm nhạc… Vậy hòn Vọng Phu ở tỉnh, thành nào trên đất nước Việt Nam.

Hòn Vọng Phu trải dài từ miền Bắc đến miền Trung

Anh lấy em

Truyền thuyết có nhiều dị bản kể về hai anh em ruột lấy nhau. Khi người anh Tô Văn phát hiện ra vợ mình chính là người em gái ruột Tô Thị từ một vết sẹo trên đầu. Vết sẹo ấy do ngày trước người anh vì vô tình làm em chảy máu đầu sợ cha mẹ về đánh nên bỏ trốn. Ác nghiệt thay họ lại lấy nhau nên vợ thành chồng và có một người con. Người chồng, người anh day dứt lương tâm nên lấy cớ đi biển đánh cá rồi không trở về. Người vợ mòn mỏi đợi chồng ngày này qua ngày nọ. Nhớ chồng nên ôm con ra hòn đá trước biển ngóng trông. Hai mẹ con chết hóa đá. 

Cũng có thuyết khác cho rằng, người chồng đi chiến trận không về. Vợ bồng con ra núi ngóng trông rồi chết hóa đá. Đá ấy được dân gian gọi đá trông chồng hay còn gọi hòn Vọng Phu. Cảm thương tình cảnh ấy, nhạc sĩ Lê Thương đã sáng tác ba bài Hòn Vọng Phu để ca ngợi tính chung thủy của người vợ.

Ngày nay ở Việt Nam có nhiều hòn Vọng Phu, trải dài từ miền Bắc và miền Trung. Theo tác giả Nguyễn Dược - Trung Hải trong Sổ tay địa danh Việt Nam, NXB Giáo dục, 1998, thì:

Hòn Vọng Phu ở Đắk Lắk

Dãy núi hình cung, mặt lối quay về hướng Tây Bắc nằm ở phía Tây huyện Mơ Đrăk, tỉnh Đăk Lăk, độ cao: 2.051 mét, còn có tên là Chư H’mu.

Hòn Vọng Phu ở Thanh Hóa

Núi Nhồi, ngày xưa gọi là núi Khế, thuộc thôn Nhuệ (Nhuệ Sơn), nay là xã Đông Hưng huyện Đông Sơn, cách thành phố Thanh Hóa khoảng ba cây số về phía Tây Nam, chu vi chừng 4.000 mét. Trên đỉnh núi có hòn đá giống hình người đàn bà và hai con nhỏ đứng trông về phương Nam, nơi có chiến trận thời Trịnh-Nguyễn phân tranh. Núi này được cư dân ở đây gọi là núi Vọng phu.

Ngoài ra cũng còn nhiều tài liệu nói về các hòn vọng phu khác.

Hòn Vọng Phu ở Lạng Sơn

Ðồng Ðăng có phố Kỳ Lừa

Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.

Hai câu ca dao này chỉ núi đá vôi nằm bên sông Kỳ Cùng, gần động Tam Thanh ở thị xã Lạng Sơn. Tương truyền vì mong mỏi chồng ra trận lâu về, nàng Tô Thị bồng con lên núi ngóng trông, lâu ngày hóa đá, còn gọi là núi Tô Thị.

Hòn Vọng Phu ở Nghệ An

Cạnh dòng Nậm Giải, Quế Phong, Nghệ An có một khối đá trắng lớn có dáng mẹ bồng con hướng mặt nhìn ra dòng nước. Người Thái ở đây vẫn gọi là hòn Vọng Phu. 

Hòn Vọng Phu ở Quảng Nam

Ở Quảng Nam-Đà Nẵng có “Đá Bà Rầu" cũng là hòn Vọng Phu. Câu chuyện lưu truyền về pho tượng đá có hình người đàn bà này có khác với những truyền thuyết Vọng Phu trên cả nước: Người vợ có chồng đi buôn xa, ngày ngày nàng ra bờ sông mòn mỏi trông chồng. Ngày lại ngày qua, nàng vẫn hi vọng… và cuối cùng chàng trở về nhưng hạnh phúc đã không đến mà lại vỡ tan cùng với bao nhiêu nghi ngờ, ghen tuông...; chồng nàng lại bỏ nhà ra đi. Nàng buồn rầu ra cửa biển, đau thương rồi biến thành khối đá sầu muộn. Bên cạnh tượng đá nay còn có một ngọn tháp, gọi là Tháp Bà Rầu. 

Hòn Vọng Phu ở Bình Định

"Bình Ðịnh có núi Vọng Phu/Có đầm Thị Nại, có cù lao Xanh...".

Phía Nam đầm Đạm Thủy, thuộc địa phận huyện Phù Cát, có núi Bà. Núi choán cả một vùng rộng lớn trên bốn mươi cây số vuông, uy nghi với bao điều kỳ bí. Ngày xưa, núi có tên chữ là Phô Chinh đại sơn (Phô Chinh nghĩa là “bày chiêng”) – núi Bày Chiêng còn gọi là Hòn Chuông (Chung sơn). Nhìn từ xa, Hòn Chuông giống quả chuông úp với nhiều đèo dốc: đèo Nhỏ ở phía bắc, đèo Lớn (còn gọi là đèo Tố Mộ) ở phía nam, đèo Mũi Đá Giăng ở phía đông… Trên đỉnh núi, có hai khối đá, một cao, một thấp trông tựa hình người. Từ phía biển nhìn vào giống hệt một người đàn bà tay dắt đứa con đang đứng ngóng nhìn ra khơi xa. Dân địa phương gọi đó là Hòn vọng phu.  

Hòn Vọng Phu ở Tuy Hòa

Tuy Hòa có núi Đá Chồng (Đá Bia; Thạch Bi Sơn), thuộc xã Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa. Cư dân trong vùng gọi đây là núi Vọng Phu. Núi cao 706 mét nằm cạnh quốc lộ 1A thuộc dãy Đèo Cả, là một nhánh của dãy Trường Sơn chạy ra sát biển, chân núi phía nam giáp Vũng Rô. Trên đỉnh có tảng đá lớn mọc dựng đứng, trông tựa hình người đàn bà. Dân địa phương cũng truyền tụng sự tích Vọng Phu.

Theo nhà ngôn ngữ học, tiến sĩ Lê Trung Hoa, thì: “Nói chung mỏm núi nào có chỗ cao, chỗ thấp giống hình người mẹ và đứa con, qua trí tưởng tượng của người Việt, đều có thể trở thành hòn Vọng Phu” (SGGP Thứ 7, 30.12.2000).

Theo NGUYỄN TÝ (PLTP)

Kỳ thú núi Xương Cá

Từng được nghe và đọc nhiều về truyền thuyết về núi Xương Cá, nhưng mãi một ngày gần đây, tôi quyết một chuyến “phượt” để khám phá những điều kỳ thú của ngọn núi này.

Xuất phát từ TP Quy Nhơn, về thị trấn Tuy Phước, theo tỉnh lộ ĐT640 khoảng 4,8 km gặp dốc Cây Me - địa giới cuối xã Phước Thuận và đầu xã Phước Sơn - nhìn về hướng đông sẽ thấy núi Xương Cá. Đi chừng 1,7 km nữa là tới nơi.

Từ câu chuyện dân gian

Núi Xương Cá là ngọn núi nhỏ nằm đơn độc giữa một cánh đồng rộng ở thôn Lộc Hạ, xã Phước Thuận (huyện Tuy Phước). Núi không cao, gồm ba ngọn núi đá phía trên, trải dài theo hướng tây bắc - đông nam khoảng 200 m. Nhìn từ xa, núi có hình thù như một bộ xương cá: Đầu cá là đỉnh phía nam, lưng cá là đỉnh giữa, còn đuôi cá là đỉnh phía bắc.

Toàn cảnh núi Xương Cá nhìn từ hướng đông của thôn Lộc Hạ.

Nhiều sách vở ghi lại truyền thuyết dân gian rằng, thuở khai thiên lập địa, có ông Khổng lồ sau khi gánh hai hòn Kỳ Sơn và Chớp Vung về yên vị tại địa điểm hiện nay rồi, ông ngồi nghỉ chân. Nhân đầm Thị Nại gần kề, ông Khổng lồ bèn tát nước bắt cá, ngon miệng ông ăn hết con nọ đến con kia, xương cá chất thành núi, gọi là núi Xương Cá (tên chữ là Ngư Cốt Có người thêm rằng, ông Khổng lồ to lớn như núi nên ăn chừng ấy cá vẫn chưa no. Bỗng có con cá Vược dài hơn một sải nhảy vọt qua Dốc Ngựa để ra biển Đông, ông nhảy theo chụp nhưng không được. Tức mình, ông dẫm chân, núi gãy sụp và tạo thành một vũng eo núi nằm trên bán đảo Phương Mai ngày nay, dân gian gọi là Eo cá Vược (Eo Vược).

Eo Vược trên dãy núi Phương Mai, nhìn từ đỉnh núi Xương Cá.

Vẻ đẹp của núi

Núi Xương Cá gồm ba đỉnh, sườn dốc đổ về hướng đông. Mỗi đỉnh mang một vẻ đẹp khác nhau: Đỉnh đầu là những tảng đá xếp dựng đứng, cheo leo; đỉnh giữa bằng phẳng hơn và phình to hai bên sườn núi như thân hình cùa cá. Còn phần đuôi thì đá xếp chồng nhau như một bức tường thành và thoai thoải về cuối chân núi ở phía bắc. Trên đỉnh này có nhiều hòn đá nhỏ rải rác, dựng đứng như những lưỡi gươm bằng đá.

Đỉnh ở phần đầu núi, khối đá xếp dựng cao hơn 10 m như một pháo đài, có hai hòn đá nhọn kề nhau, xiên ngược lên như một cặp “xương ngạnh” trên đầu cá, trông lạ và hùng tráng. Dần về phía dưới là những đỉnh đá lô nhô như những chiếc xương nhọn, in trên nền xanh là những cánh đồng.

Đỉnh ở phần giữa vun lên như một chiếc nón úp, gồm hai khối đá đối xứng theo hướng đông - tây. Ở giữa, có một cột mốc bằng xi măng. Từ vị trí này, ta có thể ngắm nhìn bao quát toàn cảnh các xã khu Đông của huyện Tuy Phước.

Cầu vồng vắt ngang núi

Tác giả chinh phục đỉnh núi (ảnh tự chụp).

Đỉnh ở phần đuôi là hai hòn đá nhọn song đôi và phía dưới là những khối đá xếp chồng nhau như một bức tường thành, trông rất ấn tượng. Bên sườn đỉnh, một chú dê nằm nghỉ ngơi trên mỏm đá, khiến cho khung cảnh tĩnh lặng trở nên thi vị hơn.

“Đọc” trong chất đá

Sách “Nước non Bình Định” của Quách Tấn chép núi Xương Cá: “là một hòn núi đá vôi, không cây không cỏ”.Thật ra, qua khảo sát thực tế, núi Xương Cá không phải là núi đá vôi mà là hòn núi kết hợp từ đá “Những buổi trưa nắng gắt, ở xa trông vào thấy sát khí bốc lên ngùn ngụt. Còn những đêm trăng sáng, những buổi sớm tinh sương, thì đó là một núi kim cương long lanh lóng lánh. Ngôi thạch lăng của Hoàng hậu Mumtaz Mahal ở Ấn Độ tưởng không nhiều hào quang hơn”. Đó là những đặc tính của đá thạch anh chứ không phải đá vôi như Quách Tấn đã viết trong sách!

Trong ánh hoàng hôn, núi Xương Cá có sắc màu lấp lánh như những hạt “lân tinh” của biển.

Mẫu đá thạch anh phát sáng dưới ánh sáng mặt trời.

Từ lâu, người dân sống cạnh núi Xương Cá đã đào trong lòng núi lấy một dạng đất sét trắng, dẻo để trát vách, đổ nền nhà. Chất đất sét trắng đó chính là cao-lanh - nguyên liệu dùng trong công nghiệp sản xuất mặt hàng sành sứ.

Có tài liệu nghiên cứu cho rằng, thành phần hóa học của đá núi Xương Cá gồm có nhiều thành tố của si-líc, tràng thạch si-li-cát, nhôm và niken. Nên qua quá trình bào mòn của tự nhiên (gió, mưa) đã để lại trên các tảng đá những vân thạch anh (Si02) chạy chằng chịt trong lõi như hình xương cá.

Những vân đá thạch anh của núi Xương Cá

Là một người chuyên chế tác non bộ và cây cảnh tại địa phương bằng chất liệu đá khai thác từ núi Xương Cá, ông Phan Văn Cận (65 tuổi) cho biết: “Chất đá của núi Xương Cá rất đẹp bởi đá thạch anh cứng, vân đá nhiều hoa văn và màu sắc, kết hợp giữa lớp đá bị phân hóa, mềm và giữ độ ẩm cao, nên rất phù hợp cho các hòn non bộ hay làm tiểu cảnh cho cây kiểng”.

Ông Cận đang chế tác non bộ bằng đá núi Xương Cá.

Sau khi cố nán lại trên đỉnh núi để chụp tấm ảnh lúc ánh sáng trời cuối ngày chạng vạng tối và để chứng kiến cảnh tượng “tỏa sáng” kỳ thú nhất của núi Xương Cá, tôi xuống núi vừa lúc màn đêm ập đến trong cơn mưa tầm tã. Trên đường về, tôi chợt nghĩ, tổ chức một tour du lịch leo núi thưởng ngoạn và cắm trại trong một đêm trăng huyền ảo trên núi Xương Cá hẳn sẽ có sức thu hút bước chân của những du khách vốn ưa khám phá những điều mới lạ của thiên nhiên kỳ thú.

Bài, ảnh: HOA KHÁ

Bán đảo Phương Mai và những ngôi chùa huyền bí

Bán đảo Phương Mai thuộc thành phố Quy Nhơn vốn là một vùng cát trắng xen kẽ những ngọn núi đá của đoạn cuối dải núi Triều Châu thuộc sơn hệ Trường Sơn, ở khoảng giữa địa giới tỉnh Bình Định; đoạn núi đá này, có những đỉnh cao hơn 100m trên mực nước biển, chạy lan ra biển Đông chừng hai cây số rồi từ đó bẻ hướng về phía Nam, rặng núi tiếp tục chạy lô xô trũng dần ở giữa rồi lại nhô cao ở phần cực Nam, trải dài chừng 15km song song với bờ biển, tạo thành một bức bình phong chắn gió cho đầm Thị Nại ở ven biển. Tuy được nối với đất liền nhờ đoạn cuối của dải núi Triều Châu, nhưng vì không có đường bộ để ra đến nơi, trong một thời gian dài, bán đảo Phương Mai vẫn được cư dân Bình Định coi là một hòn đảo, gọi là đảo yến. Quả vậy, hình thể núi non trùng điệp giữa biển của nơi này đã tạo thành những hang động thích hợp cho sự cư trú của loài chim yến. Các bô lão kể lại, khi thủy quân của Nguyễn vương Ánh bị quân Tây Sơn đánh tan tác trên đầm Thị Nại, tàn quân của chúa Nguyễn đã phải trốn tránh trong các hang núi và ghềnh đá ở Hòn Đen, một dải núi giữa bán đảo, rồi tình cờ phát hiện tổ yến. Tuy là một vùng núi non trùng điệp, nhưng ở sát chân núi và ở rìa các vách đá, nơi đây vẫn hình thành một vài thung lũng nhỏ hẹp đủ để quy tụ dân cư. Tài liệu cho hay sau khi người Pháp mở được cửa Quy Nhơn, cư dân người Việt đã tìm đến đây lập nghiệp; những người đầu tiên đến làm ăn sinh sống ở bán đảo Phương Mai vốn là dân gốc ở các tỉnh Nghệ An và Quảng Nam; họ đến để khai thác hải sản, làm nghề biển; và sau đó thấy đất đai có thể trồng trọt được nên cũng có người làm nghề nông. Ngày nay, bán đảo Phương Mai hoàn toàn thuộc địa giới hành chánh của thành phố Quy Nhơn với một đơn vị cấp phường là phường Hải Cảng và ba đơn vị cấp xã là các xã Nhơn Lý, Nhơn Hội, và Nhơn Hải.

Cách đây không lâu, việc thông thương giữa thành phố Quy Nhơn với các địa phương ngoài bán đảo vẫn còn khó khăn, chỉ có thể đi lại bằng đường thủy. Cuối năm 2006, cầu Nhơn Hội vượt đầm Thị Nại dài hơn 3km đã kéo bán đảo Phương Mai đến gần hơn với người dân ở đất liền. Xã Nhơn Hải, ngày xưa có tên là xã Hương Mai, có mỏm Đông nam của bán đảo Phương Mai, gồm bốn thôn là Hải Giang, Hải Nam, Hải Đông và Hải Bắc, trước đây đã nổi tiếng nhờ sản phẩm ốc hương độc đáo và các hang động có tổ yến; từ khi có cầu Nhơn Hội, vùng đất này lại càng được biết đến qua các câu chuyện về những ngôi chùa huyền bí.

Nhiều người đã nói tới pho tượng Bồ – tát ở chùa “Phật Lồi” thuộc thôn Hải Giang, xã Nhơn Hải. Theo truyền thuyết, vào khoảng đầu thập niên thứ hai của thế kỷ 20, trong lúc đi làm ruộng, dân cư thôn Hải Giang phát hiện một pho tượng bằng đá từ dưới đất lồi lên trên mặt ruộng ở dưới chân đồi gần bàu nước sát dãy núi Mai. Họ thỉnh pho tượng về và chung nhau dựng một ngôi chùa để tôn trí pho tượng. Căn cứ vào danh sách tự viện tỉnh Bình Định được tải trên trang mạng của tổ đình Long Khánh thành phố Quy Nhơn thì ngôi chùa có thờ tượng “Phật Lồi” này chính là chùa Linh Sơn được xây dựng vào năm 1913; vào năm 1940, chùa Linh Sơn đã được trùng tu lần đầu. Theo các bài ký được một số tác giả gần đây ghi lại thì pho tượng ở chùa Linh Sơn thôn Hải Giang là một tác phẩm điêu khắc Chăm – pa tạc bằng sa thạch thể hiện một vị Bồ – tát ngồi trong tư thế thiền định, chân xếp bằng theo thế kiết – già, tay phải lần tràng hạt, bàn tay trái đặt ngửa trên hai chân. Tượng có gương mặt trầm tư nhìn thẳng, cằm nhọn, trán cao, mắt nhỏ, miệng rộng; gương mặt có hàng ria mép dầy, râu dài được vuốt nhọn, đầu đội mũ trụ cao có hoa văn, trán có ba vạch song song; điểm đặc biệt là lưng tượng liên kết với một tấm bia hình ngũ giác có khắc 12 dòng chữ Phạn. Các tác giả này cho biết hiện nay chùa Linh Sơn chưa có người trụ trì; việc trông nom ngôi chùa và giữ gìn pho tượng vẫn do dân chúng thôn Hải Giang đảm trách.

Một pho tượng khác cũng được người dân ở xã Nhơn Hải phát hiện, thỉnh về, rồi xây chùa để thờ, nhưng pho tượng này lại được ngư dân thôn Hải Nam tìm thấy khi đi biển. Truyền thuyết cho biết vào khoảng cuối thập niên thứ hai của thế kỷ 20, một ngư dân thôn Hải Nam trong lúc kéo lưới thì thấy lưới bị vướng không thể kéo lên được. Sau khi khấn vái thì lưới không bị vướng nữa, nhưng ông này lại kéo lên được một tảng đá màu có hình dạng như một pho tượng Phật ngồi với hai chân xếp bằng mà đường nét không thể hiện rõ là tượng của vị Phật hay Bồ – tát nào. Được tin, dân làng đã cùng với người ngư dân nọ đưa pho tượng về thôn; sau đó dân làng bàn nhau xây một ngôi chùa để tôn trí pho tượng và thuê thợ khéo đắp thêm xi – măng với mục đích thể hiện một pho tượng hoàn chỉnh để thờ. Ban đầu tập thể dân làng quyết định đắp tượng theo hình ảnh của Phật A – di – đà, nhưng xi – măng đắp lên tảng đá ấy cứ trôi tuột đi. Tiếp theo, dân làng bàn với nhau đắp tượng theo hình thức tượng Đức Phật Thích Ca nhưng cũng không có kết quả. Cuối cùng, khi họ quyết định đắp thành tượng ngài Bồ – tát Quán Thế Âm thì công việc tiến triển bình thường và sau một thời gian thi công, pho tượng đã hoàn thành, thể hiện hình ảnh ngài Bồ – tát Quán Thế Âm ngồi ở tư thế thiền định với gương mặt tỏa sáng nét từ bi. Pho tượng liền được tôn trí trong chánh điện của ngôi chùa. Về sau, khi được các bậc tôn túc hướng dẫn về cách bài trí điện Phật; các vị trong ban hộ tự đã vận động dân làng tiến hành tạc thêm một pho tượng Đức Phật Thích Ca rồi tôn trí ở tầng cao nhất trong ngôi chánh điện; chuyển pho tượng Bồ – tát Quán Thế Âm xuống một vị trí thấp hơn ở phía trước. Cũng theo danh sách tự viện Phật giáo tỉnh Bình Định được tải trên trang mạng của tổ đình Long Khánh, thì chùa Hương Mai được xây dựng vào năm 1920 với mục đích thờ tượng Phật được từ biển. Tài liệu này cũng cho biết ngôi chùa đã được trùng tu hai lần, lần đầu vào năm 1960, lần sau vào năm 2006 và tổ khai sơn chùa Hương Mai là Hòa thượng Thích Tâm Hoàn (1924 – 1981), trụ trì tổ đình Long Khánh. Theo hành trạng của ngài Tâm Hoàn thì trong thời gian đảm nhiệm công tác đào tạo tại Phật học viện Nguyên Thiều, ngài có ra tới chùa Hương Mai; sau đó, khoảng thập niên 1970, ngài thường xuyên đến giảng pháp và truyền giới tại gia cho hàng cư sĩ ở bán đảo Phương Mai. Có lẽ vì vậy mà ngài được tôi là vị tổ khai sơn của chùa. Việc trông nom chùa trong một thời gian dài là do các ban hộ tự của chùa chia nhau đảm trách. Từ khi khu kinh tế Nhơn Hội được khởi công xây dựng cùng với việc thi công cầu vượt đầm Thị Nại, lãnh đạo Tỉnh giáo hội Phật giáo Bình Định đã quan tâm đến chùa Hương Mai và, đến năm 2005, đã cử một vị Đại đức về làm trụ trì; đó là Đại đức Thích Quảng Thức.

Hướng dẫn chúng tôi tham quan chùa, vị Đại đức trẻ xác nhận chính mình cũng chỉ được biết về những truyền thuyết liên quan đến pho tượng Bồ – tát Quán Thế Âm của chùa qua lời kể của các vị bô lão và qua việc nghiên cứu lịch sử Phật giáo tỉnh nhà. Thầy cũng công nhận rằng truyền thuyết đem lại vẻ lung linh cho ngôi chùa và góp phần hấp dẫn khách hành hương, nhưng đồng thời cũng có những yếu tố không thể lý giải hết được. Dù sao thì những truyền thuyết này cũng đã tồn tại gần trăm năm. Thầy cũng cho biết, trong đợt trùng tu vào năm 2006, chùa đã mở rộng quy mô xây dựng lên rất nhiều so với trước. Về cảnh quan, chùa vẫn giữ lại được không gian vườn chùa với những cây cổ thụ; tuy nhiên, về phương diện trang trí và kiến trúc, công cuộc trùng tu cũng có những chi tiết chưa được ưng ý về mỹ thuật tôn giáo. Sắp tới, khi có điều kiện, việc xây dựng sẽ phải chú trọng nhiều hơn đến yếu tố hài hòa với cảnh quan thiên nhiên, phải tận dụng được vị trí lưng tựa núi mặt nhìn ra biển của ngôi chùa, và phải bảo đảm những tiêu chí về mỹ thuật tôn giáo với màu sắc u nhã để khách hành hương dễ lắng tâm.

Với lợi thế về địa điểm, trong điều kiện xã Nhơn Hải đang được đầu tư để phát triển du lịch, ở một tương lai không xa, chùa Hương Mai có thể trở thành một nơi du lịch tâm linh lý tưởng cho khách thập phương. Đến chùa Hương Mai, những truyền thuyết về một vùng đất lâu nay chứa đựng nhiều kỳ bí sẽ được giải mã khiến khách hành hương càng kính ngưỡng lẽ huyền vi của đất trời. Vào lúc trời chiều, tiếng chuông chùa ngân vang trong cảnh sắc hùng vĩ của núi của biển càng làm cho người con Phật hiểu được thân phận nhỏ nhoi của kiếp người, chỉ nhờ uy đức của hải triều âm mà nâng tâm thức lên đến chỗ tự tại vô cùng trước sự tịch diệt.

THÀNH PHỐ QUY NHƠN

Diện tích: 286 km²
Dân số: 271 nghìn người (2008)
Đơn vị hành chính:
- Phường: Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Lê Hồng Phong, Trần Phú, Lý Thường Kiệt, Nguyễn Văn Cừ, Đống Đa, Thị Nại, Hải Cảng, Ngô Mây, Ghềnh Ráng, Quang Trung, Nhơn Bình, Nhơn Phú, Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu
- Xã: Nhơn Lý, Nhơn Hội, Nhơn Châu, Nhơn Hải, Phước Mỹ

Quy Nhơn là thành phố tỉnh lị tỉnh Bình Định.

Vị trí địa lý

Thành phố Quy Nhơn nằm ở phía đông nam của tỉnh Bình Định, phía đông là biển

Điều kiện tự nhiênĐông, phía tây giáp huyện Tuy Phước, phía bắc giáp huyện Tuy Phước và huyện Phù Cát, phía nam giáp huyện Sông Cầu của tỉnh Phú Yên.

Thành phố Quy Nhơn đa dạng về địa hình; bao gồm đồi núi (như núi Đen cao 361m), rừng nguyên sinh (khu vực đèo Cù Mông), biển (đường bờ biển dài 42km), sông, đầm (đầm Thị Nại), hồ, bán đảo (bán đảo Phương Mai) và đảo (đảo Nhơn Châu – Cù lao xanh). Vùng biển Quy Nhơn có tài nguyên sinh vật biển phong phú với nhiều loại đặc sản quí có giá trị kinh tế cao.

Về khí hậu, Quy Nhơn có 2 mùa rõ rệt: mùa khô từ tháng 1 - 7, mùa mưa từ tháng 8 đến tháng 12 năm sau; nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 24,5°C. 

Lịch sử

Quy Nhơn được hình thành từ rất sớm. Mảnh đất này đã có lịch sử hình thành phát triển cùng với nền văn hoá Chămpa từ thế kỷ 11. Năm 1471, vua Lê Thánh Tông cho thành lập phủ Hoài Nhơn gồm đất 3 huyện Bồng Sơn, Phù Ly và Tuy Viễn, quy tụ cư dân của nhiều vùng miền khác nhau đến đây khai phá. Đến năm 1602, chúa Nguyễn Hoàng đã đổi tên phủ Hoài Nhơn thành phủ Quy Nhơn (có địa giới tương ứng với Bình Định hiện nay).

Ngày nay Quy Nhơn được công nhận là đô thị loại II, với ưu thế về vị trí địa lý, có cảng biển và cơ sở hạ tầng đô thị phát triển. Quy Nhơn được xác định là một trong ba trung tâm thương mại và du lịch của vùng duyên hải Nam Trung Bộ (cùng với Đà Nẵng và Nha Trang).

Tiềm năng kinh tế, du lịch

Vùng biển Quy Nhơn đẹp bởi vẻ hoang sơ, nước biển xanh và cát trắng. Đến với biển Quy Nhơn, hình ảnh thường bắt gặp là những chiếc thuyền nan trên bãi cát. Không khí nơi đây thật dễ chịu, trong lành và tinh khiết. Quy Nhơn trở thành thành phố biển, trung tâm nghỉ mát, tham quan, hàng năm thu hút hàng trăm ngàn lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng.Các ngành kinh tế chính của thành phố gồm công nghiệp, thương mại, xuất nhập khẩu, dịch vụ cảng biển, nuôi và khai thác thuỷ hải sản, du lịch.

Đến với thành phố Quy Nhơn du khách có thể thăm khu di tích tưởng niệm nhà thơ Hàn Mặc Tử trong khuôn viên rừng dương thoáng đãng và đến thắp nén hương tưởng nhớ thi sỹ với những bài thơ bất hủ; chiêm ngưỡng tháp Đôi – một trong những tháp vào loại đẹp và đặc trưng của nghệ thuật kiến trúc Chămpa; vãn cảnh chùa Long Khánh - một trong hai ngôi chùa có niên đại cổ kính nhất ở Bình Định. Nếu là người yêu thiên nhiên hãy ghé thăm Ghềnh Ráng - một bức tranh sơn thủy hữu tình hiếm nơi nào có được; và thăm bán đảo Phương Mai với một hệ thống núi đá xen kẽ những đồi cát chạy dài ra biển.

Giao thông

Quy Nhơn nằm cách Hà Nội 1.065km, thành phố Hồ Chí Minh 690km và thành phố

Quy Nhơn có cầu Thị Nại là cây cầu vượt biển lớn nhất nước (dài 6.960m) nằm trong hệ thống cầu đường Nhơn Hội nối thành phố Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai (khu kinh tế Nhơn Hội).Pleiku 176km. Quy Nhơn có cảng Quy Nhơn và sân bay Phù Cát (cách trung tâm thành phố 27km). Vietnam Airlines có các chuyến bay TP.HCM - Quy Nhơn (7 chuyến/tuần) và Hà Nội – Quy Nhơn (3 chuyến/tuần).