Nét đẹp hoang sơ của bãi biển Eo Gió

Nằm trên bán đảo Mai Phương, Eo Gió nổi tiếng với bãi biển đá trứng kỳ thú, những vách đá dựng đứng, bãi biển rộng, cát vàng óng, sóng êm.

Bãi biển Eo Gió thuộc thôn Bấc (Thôn Lý Lương, Nhơn Lý, Quy Nhơn) là một eo biển xanh được những rặng núi đá cao với nhiều hình thù lại mắt uốn cong ôm trọn trong vòng tay tạo thành mọt eo biển hút gió tuyệt đẹp.

Phía đông bán đảo Phương Mai, thành phố biển Quy Nhơn án ngữ bởi dãy núi đá chạy dài ven biển chừng 15 km với một số đỉnh cao như núi Đen, Hòn Mai, Hòn Yến, hòn Chóp Vung, cao từ 200-300m. Nơi xa nhất của vòng cung đó là Eo Gió.

Nét độc đáo nhất ở Eo Gió là đá và nước. Sự bào mòn của nước và gió đã tạo nên 19 hang chim yến ở đây với những cái tên rất ngộ nghĩnh: hang Kỳ Co, hang Ba Nghé, hang sức Khỏe, hang Dơi… biến bán đảo Phương Mai thành vùng có chim yến đảo nhiều thứ 2 ở nước ta sau Nha Trang.

Bình minh dát vàng trên vùng biển EO Gió

Những vách đá dựng đứng ở Eo Gió

Dưới làn nước trong xanh, bãi đá đẻ với hình thù khác nhau hiện ra đẹp lung linh

Một góc của bãi biển Hưng Lương

Từng đứa trẻ phóng mình từ những vách đá cao xuống làn nước biển xanh như ngọc, tiếng cười vang vọng cả mọt vùng biển nguyên sơ.

Những đứa trẻ rủ nhau đi bắt còng trên bãi biển

Những con cá tươi ngon được người dân chọn cẩn thận sau đó mamg ra chợ để bán

Nguyễn Hữu Xuân

Kỳ thú núi Xương Cá

Từng được nghe và đọc nhiều về truyền thuyết về núi Xương Cá, nhưng mãi một ngày gần đây, tôi quyết một chuyến “phượt” để khám phá những điều kỳ thú của ngọn núi này.

Xuất phát từ TP Quy Nhơn, về thị trấn Tuy Phước, theo tỉnh lộ ĐT640 khoảng 4,8 km gặp dốc Cây Me - địa giới cuối xã Phước Thuận và đầu xã Phước Sơn - nhìn về hướng đông sẽ thấy núi Xương Cá. Đi chừng 1,7 km nữa là tới nơi.

Từ câu chuyện dân gian

Núi Xương Cá là ngọn núi nhỏ nằm đơn độc giữa một cánh đồng rộng ở thôn Lộc Hạ, xã Phước Thuận (huyện Tuy Phước). Núi không cao, gồm ba ngọn núi đá phía trên, trải dài theo hướng tây bắc - đông nam khoảng 200 m. Nhìn từ xa, núi có hình thù như một bộ xương cá: Đầu cá là đỉnh phía nam, lưng cá là đỉnh giữa, còn đuôi cá là đỉnh phía bắc.

Toàn cảnh núi Xương Cá nhìn từ hướng đông của thôn Lộc Hạ.

Nhiều sách vở ghi lại truyền thuyết dân gian rằng, thuở khai thiên lập địa, có ông Khổng lồ sau khi gánh hai hòn Kỳ Sơn và Chớp Vung về yên vị tại địa điểm hiện nay rồi, ông ngồi nghỉ chân. Nhân đầm Thị Nại gần kề, ông Khổng lồ bèn tát nước bắt cá, ngon miệng ông ăn hết con nọ đến con kia, xương cá chất thành núi, gọi là núi Xương Cá (tên chữ là Ngư Cốt Có người thêm rằng, ông Khổng lồ to lớn như núi nên ăn chừng ấy cá vẫn chưa no. Bỗng có con cá Vược dài hơn một sải nhảy vọt qua Dốc Ngựa để ra biển Đông, ông nhảy theo chụp nhưng không được. Tức mình, ông dẫm chân, núi gãy sụp và tạo thành một vũng eo núi nằm trên bán đảo Phương Mai ngày nay, dân gian gọi là Eo cá Vược (Eo Vược).

Eo Vược trên dãy núi Phương Mai, nhìn từ đỉnh núi Xương Cá.

Vẻ đẹp của núi

Núi Xương Cá gồm ba đỉnh, sườn dốc đổ về hướng đông. Mỗi đỉnh mang một vẻ đẹp khác nhau: Đỉnh đầu là những tảng đá xếp dựng đứng, cheo leo; đỉnh giữa bằng phẳng hơn và phình to hai bên sườn núi như thân hình cùa cá. Còn phần đuôi thì đá xếp chồng nhau như một bức tường thành và thoai thoải về cuối chân núi ở phía bắc. Trên đỉnh này có nhiều hòn đá nhỏ rải rác, dựng đứng như những lưỡi gươm bằng đá.

Đỉnh ở phần đầu núi, khối đá xếp dựng cao hơn 10 m như một pháo đài, có hai hòn đá nhọn kề nhau, xiên ngược lên như một cặp “xương ngạnh” trên đầu cá, trông lạ và hùng tráng. Dần về phía dưới là những đỉnh đá lô nhô như những chiếc xương nhọn, in trên nền xanh là những cánh đồng.

Đỉnh ở phần giữa vun lên như một chiếc nón úp, gồm hai khối đá đối xứng theo hướng đông - tây. Ở giữa, có một cột mốc bằng xi măng. Từ vị trí này, ta có thể ngắm nhìn bao quát toàn cảnh các xã khu Đông của huyện Tuy Phước.

Cầu vồng vắt ngang núi

Tác giả chinh phục đỉnh núi (ảnh tự chụp).

Đỉnh ở phần đuôi là hai hòn đá nhọn song đôi và phía dưới là những khối đá xếp chồng nhau như một bức tường thành, trông rất ấn tượng. Bên sườn đỉnh, một chú dê nằm nghỉ ngơi trên mỏm đá, khiến cho khung cảnh tĩnh lặng trở nên thi vị hơn.

“Đọc” trong chất đá

Sách “Nước non Bình Định” của Quách Tấn chép núi Xương Cá: “là một hòn núi đá vôi, không cây không cỏ”.Thật ra, qua khảo sát thực tế, núi Xương Cá không phải là núi đá vôi mà là hòn núi kết hợp từ đá “Những buổi trưa nắng gắt, ở xa trông vào thấy sát khí bốc lên ngùn ngụt. Còn những đêm trăng sáng, những buổi sớm tinh sương, thì đó là một núi kim cương long lanh lóng lánh. Ngôi thạch lăng của Hoàng hậu Mumtaz Mahal ở Ấn Độ tưởng không nhiều hào quang hơn”. Đó là những đặc tính của đá thạch anh chứ không phải đá vôi như Quách Tấn đã viết trong sách!

Trong ánh hoàng hôn, núi Xương Cá có sắc màu lấp lánh như những hạt “lân tinh” của biển.

Mẫu đá thạch anh phát sáng dưới ánh sáng mặt trời.

Từ lâu, người dân sống cạnh núi Xương Cá đã đào trong lòng núi lấy một dạng đất sét trắng, dẻo để trát vách, đổ nền nhà. Chất đất sét trắng đó chính là cao-lanh - nguyên liệu dùng trong công nghiệp sản xuất mặt hàng sành sứ.

Có tài liệu nghiên cứu cho rằng, thành phần hóa học của đá núi Xương Cá gồm có nhiều thành tố của si-líc, tràng thạch si-li-cát, nhôm và niken. Nên qua quá trình bào mòn của tự nhiên (gió, mưa) đã để lại trên các tảng đá những vân thạch anh (Si02) chạy chằng chịt trong lõi như hình xương cá.

Những vân đá thạch anh của núi Xương Cá

Là một người chuyên chế tác non bộ và cây cảnh tại địa phương bằng chất liệu đá khai thác từ núi Xương Cá, ông Phan Văn Cận (65 tuổi) cho biết: “Chất đá của núi Xương Cá rất đẹp bởi đá thạch anh cứng, vân đá nhiều hoa văn và màu sắc, kết hợp giữa lớp đá bị phân hóa, mềm và giữ độ ẩm cao, nên rất phù hợp cho các hòn non bộ hay làm tiểu cảnh cho cây kiểng”.

Ông Cận đang chế tác non bộ bằng đá núi Xương Cá.

Sau khi cố nán lại trên đỉnh núi để chụp tấm ảnh lúc ánh sáng trời cuối ngày chạng vạng tối và để chứng kiến cảnh tượng “tỏa sáng” kỳ thú nhất của núi Xương Cá, tôi xuống núi vừa lúc màn đêm ập đến trong cơn mưa tầm tã. Trên đường về, tôi chợt nghĩ, tổ chức một tour du lịch leo núi thưởng ngoạn và cắm trại trong một đêm trăng huyền ảo trên núi Xương Cá hẳn sẽ có sức thu hút bước chân của những du khách vốn ưa khám phá những điều mới lạ của thiên nhiên kỳ thú.

Bài, ảnh: HOA KHÁ

Thăm suối nước nóng Hội Vân tỉnh Bình Định.

Thuộc địa phận xã Cát Trinh, huyện Phù Cát, cách TP Quy Nhơn 48km về phía Tây Bắc, suối nước nóng Hội Vân là danh thắng được nhiều du khách biết đến bởi cảnh đẹp thanh tao, kỳ ảo và có giá trị trong việc điều dưỡng chữa bệnh như: thấp khớp, tim mạch và các bệnh ngoài da…

Đến suối Hội Vân vào những ngày lạnh trời, lúc sớm mai hơi nước bốc lên tụ lại thành những làn khói mây mờ mờ, du khách sẽ thấy cảnh vật lung linh huyền ảo, còn những khi trời nắng nóng thì sương mù tan biến tạo một khoảng không trong vắt du khách có thể nhìn thấu những vòi nước nhỏ phun lên từ trong lòng đất. Quanh suối là những dải cát dài trắng mịn là nơi nghỉ ngơi và tắm nắng lý tưởng. Bạn muốn du lịch về đây có thể tham gia các tour du lịch hay đi du lịch bụi.

Đến suối Hội Vân vào những ngày lạnh trời, lúc sớm mai hơi nước bốc lên tụ lại thành những làn khói mây mờ mờ...

Nguồn nước khoáng nóng thiên nhiên ở suối Hội Vân có nhiệt độ bề mặt dao động từ 70 - 800C vô trùng, chứa khoảng 20 chất khoáng có ích với nồng độ thích hợp, có tác dụng tốt cho việc chữa bệnh. Đến đây, du khách sẽ được thưởng thức trứng gà, trứng cút được luộc ở các vũng nước nóng, bình dân nhưng ngon do du khách tự làm; sau đó thả mình xuống dòng nước ấm hay tắm nắng trên những dải cát dài trắng mịn, sẽ mang lại cho du khách cảm giác tuyệt vời, thoải mái, một chuyến du lịch thú vị và có lợi cho sức khỏe.

Quanh suối là những dải cát dài trắng mịn là nơi nghỉ ngơi và tắm nắng lý tưởng.

Người dân địa phương đã lưu truyền một sự tích, xưa kia khi Bình Định là cố đô của vương quốc Chămpa, có một công nương trong hoàng tộc sắc đẹp mê hồn nhưng lại mắc chứng bệnh kỳ quái về da không vị danh y nào có thể chữa khỏi, và cuối cùng nhờ nguồn nước ở suối Hội Vân mà bệnh của nàng đã được chữa khỏi. Vì vậy, mọi người cho rằng đó là suối nước mà thần tiên đã ban cho nên con suối này còn có tên gọi là suối Tiên. Hiện nay ở đây có Viện điều dưỡng chữa bệnh với các phương pháp trị liệu cổ truyền được du khách đánh giá cao.

Mọi người cho rằng đó là suối nước mà thần tiên đã ban cho nên con suối này còn có tên gọi là suối Tiên.

Suối khoáng Hội Vân đã và đang là điểm du lịch thu hút ngày càng đông du khách ...

Với cảnh đẹp thiên nhiên kì thú, nguồn “thuốc tiên” thiên nhiên kì bí này, suối khoáng Hội Vân đã và đang là điểm du lịch thu hút ngày càng đông du khách ưa thích loại hình du lịch thiên nhiên kết hợp với nghỉ ngơi chữa bệnh; đến đây để vừa chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn cảnh đẹp vừa nghỉ ngơi tận mình ngâm mình và tắm nước suối Tiên.

Tháp Đôi Quy Nhơn

Đất Bình Định có nhiều tháp, cụm tháp Chàm nằm rải rác ở 8 địa điểm thuộc các huyện phía nam tỉnh, như cụm tháp Dương Long (3 tháp) ở huyện Tây Sơn; tháp Bánh Ít (4 tháp) ở Phước Lộc, Tuy Phước; tháp Cánh Tiên ở Nhơn Hậu, An Nhơn và một số tháp ở Phù Cát. Riêng Quy Nhơn có tháp Đôi (2 tháp) ở gần đường Trần Hưng Đạo, cửa ngõ vào thành phố.

Tháp Đôi Quy Nhơn tọa lạc tại làng Hưng Thạnh xưa, bây giờ thuộc phường Đống Đa, cách trung tâm thành phố chừng 3 km về phía tây bắc. Gần tháp Đôi là cầu Đôi trên quốc lộ 19, bắc trên nhánh sông từ hồ đèo Son chảy ra đầm Thị Nại. Chẳng hiểu sao người xưa lại cứ "ghép đôi"

Cầu Đôi liền với Tháp Đôi Quanh năm suốt tháng như tôi với nàng

Tháp Đôi cũng như các tháp Chàm khác ở Bình Định, là một di tích văn hóa nghệ thuật mang màu sắc tôn giáo của người Chăm xa xưa. Các tháp có niên đại từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII. Tháp cấu trúc khá độc đáo, đặc biệt là kỹ thuật mài dũa, lắp ghép các tảng đá chồng khít lên nhau rất vững chắc.

Quanh tường phía ngoài, các góc và trên nóc tháp có nhiều bức phù điêu chạm khắc các hình tượng thần, chim, thú thần theo tín ngưỡng của người Chăm rất sinh động. Tháp Đôi một lớn một nhỏ đứng gần kề nhau như cặp vợ chồng quấn quít. Tháp đã bị chiến tranh và thời gian tàn phá khá nặng nề.

Được sự giúp đỡ của các chuyên gia Ba Lan và các chuyên gia khảo cổ trong nước, tháp Đôi đã được Nhà nước đầu tư hàng tỉ đồng để trùng tu, tôn tạo. Từ 1991-1997, các cán bộ khoa học và những người thợ khéo ở Quy Nhơn đã miệt mài đục đẽo, tạo tạc với kỹ thuật mài gạch, lắp ghép khá thành công, trả lại gần như dáng vẻ ban đầu của tháp. Tháp Đôi Quy Nhơn không chỉ là nơi để các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Chăm tiếp tục công việc mà còn là một điểm tham quan du lịch hấp dẫn ở Bình Định.

Quy Hòa - thung lũng bình yên

Quy Hòa đã thu hút hàng ngàn du khách đến tham quan và nghỉ ngơi bởi vẻ đẹp dịu dàng, nhẹ nhàng và kín đáo. Du khách thường gọi Quy Hòa là thung lũng bình yên, có lẽ vì khi đến đây du khách có được cảm giác bình yên, được nghỉ ngơi thoải mái, thả mình trong cảnh quan thiên nhiên đầy thú vị và hấp dẫn với bãi biển đẹp xanh ngắt, những hàng phi lao chạy dài tít tắp. Cũng có thể gọi nơi đây là một “thành phố mini” với những con đường ngang dọc như bàn cờ được trải nhựa phẳng phiu chạy giữa những hàng cây xanh.

Vườn tượng doanh nhân - Bệnh viện phong Quy Hòa

 Đi sâu vào Quy Hòa du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên trước những công trình kiến trúc hiếm nơi nào có được của trên 80 nước trên thế giới xây tặng, mỗi ngôi nhà có một kiểu kiến trúc độc đáo riêng. Trên con đường đầy hoa giấy đỏ hồng phủ trùm trên những tán lá xanh sẽ đưa du khách ghé thăm Phòng lưu niệm Hàn Mặc Tử, nơi mà nhà thơ đã nằm điều trị cho đến hết quãng đời ngắn ngủi của mình, du khách sẽ được tận mắt thấy những di vật, các công trình nghiên cứu về Hàn Mặc Tử. Trước đây, Quy Hòa được xem như là “thế giới đau khổ” thế giới an bài của “những con hủi” bất hạnh, sống tách biệt với xã hội bên ngoài, nhưng giờ đây Quy Hòa đã trở thành một điểm tham quan du lịch đầy hấp dẫn của Bình Định, dạo bước trên con đường xanh mát bóng cây, từ khu hành chính ra biển du khách sẽ bắt gặp ngay vườn tượng danh y với gần 30  trụ tượng cao khoảng 2m nằm trong rừng phi lao. Trên mỗi trụ là tượng bán thân của một danh nhân y học nổi tiếng từ cổ đến kim của thế giới và Việt Nam như: Hippocrate, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, A.Yersin, L. Pasteur, Tôn Thất Tùng…

Quy Hòa như một bức tranh thơ mộng mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người, sự hòa quyện của núi non và biển cả mang lại sự gần gũi giữa con người và thiên nhiên. Biển Quy Hòa sớm mai như một nàng tiên nữ e ấp dịu dàng sẽ mang cái cảm giác sảng khoái, yên bình đến cho mọi người; du khách có thể tha hồ vẫy vùng trên sóng nước, có thể đi thuyền sang các hòn đảo ngoài khơi Quy Hòa với khoảng cách gần 30 phút thuyền máy, du khách sẽ được sở hữu và khám phá nhiều điều thú vị.

Về Quy Nhơn chơi trượt cát

Lâu nay, nói đến đồi cát và trò chơi trượt cát, người ta thường chỉ nghĩ đến Mũi Né - Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận). Ít người biết rằng ở TP Quy Nhơn cũng có đồi cát và trò chơi trượt cát thú vị chẳng kém gì Mũi Né. Nơi đây đã được Công ty Du lịch Miền Trung khai thác đưa vào tour phục vụ du khách từ vài năm nay, và rất được hoan nghênh…

Đồi cát này nằm bên cạnh bãi biển Nhơn Lý thuộc bán đảo Phương Mai, cách trung tâm TP Quy Nhơn khoảng gần 20km. Đến với đồi cát Phương Mai, du khách có thể bắt đầu với chương trình chinh phục đồi cát có độ cao gần 100m. Trên hành trình chinh phục, du khách sẽ thấy được sự bao la của thế giới cát và vẻ đẹp hoang sơ quyến rũ của nó với những vân cát được thay hình đổi dạng hàng ngày, hàng giờ bởi gió biển Nhơn Lý phóng túng và phiêu bồng thổi suốt ngày đêm…

Giá Tour: 260.000 đ/khách (Đi từ Quy Nhơn. Bao gồm: xe vận chuyển, hướng dẫn viên, ván trượt, bảo hiểm, bữa ăn 50.000đ/pax,...). Trường hợp khách tự túc phương tiện, giá tour là 180.000 đ/khách. Du khách có nhu cầu có thể liên hệ với Công ty Du lịch Miền Trung, 214A - Nguyễn Thị Minh Khai, TP Quy Nhơn. ĐT: (056) 3946666 - 0914737888 hoặc truy cập tại website www.vebinhdinh.com.

Đặc biệt hơn, tại đây du khách có thể giải trí với trò chơi cảm giác mạnh rất thú vị là trượt cát. Với loại ván trượt đặc biệt do Công ty Du lịch Miền Trung tự nghiên cứu, chế tạo, sẽ mang đến cho du khách một cảm giác thư giãn hoàn toàn mới. Trò chơi thích hợp cho mọi người, như một chương trình thể thao thư giãn cuối tuần đối với gia đình, cơ quan, đoàn thể, công nhân…

Sự khác biệt giữa đồi cát Phương Mai - Quy Nhơn và Hòn Rơm - Mũi Né là đồi cát Phương Mai có vẻ đẹp hoang sơ hơn, vân cát đa dạng hơn… Riêng về trượt cát thì ở đồi cát Phương Mai cũng có ưu điểm nổi trội và hấp dẫn hơn hẳn. Bởi vì ở Mũi Né du khách trượt cát bằng miếng nhựa mỏng nên tốc độ trượt tối đa khoảng 6km/h - 12km/h. Còn tại Phương Mai, du khách sẽ được trượt bằng ván trượt đặc biệt, ở nhiều điểm trượt tùy chọn có cao độ khác nhau, nên tốc độ trượt rất đa dạng. Nếu du khách thích cảm giác mạnh, có thể trượt ở điểm có độ dốc cao, tốc độ có thể cao hơn nhiều. Với sự khác biệt lý thú này, đồi cát Phương Mai chắc chắn sẽ là điểm tham quan hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước khi đến Quy Nhơn - Bình Định.

 

Một đường lượn tuyệt vời.

 

 

Nào, ta cùng trượt.

 

 

Trượt ngồi là “chắc ăn” nhất.

 

Quá đã!

Bảo tàng Quang Trung-Bảo tàng tâm linh

Hình thành trên chính nền nhà cũ của gia tộc Nguyễn Huệ ở làng Kiên Mỹ, ấp Kiên Thành, nay thuộc thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, quần thể Bảo tàng Quang Trung – điện thờ Tây Sơn là khu Bảo tàng Danh nhân lớn nhất cũng là một trong những bảo tàng thu hút lượng khách đến tham quan du lịch học tập nhiều nhất trên đất nước ta hiện nay. Đây sẽ là một trong những địa điểm chính của Festival Tây Sơn – Bình Định 2008.

Rưng rưng bến sông, cây me, giếng nước

Ai đến với Phú Phong, nhẹ bước trên cầu Kiên Mỹ bắc qua con sông Kôn nổi tiếng để đến với Bảo tàng Quang Trung, cũng có thể cảm nhận được linh khí núi sông của vùng đất từng sinh ra những anh hùng áo vải Tây Sơn.  Không phải ngẫu nhiên Bảo tàng Quang Trung bắt đầu từ bến Trường Trầu bên dòng sông Kôn và kết thúc ở Điện thờ Tây Sơn tam kiệt. Với 11.057 tư liệu hiện vật gốc và hàng trăm hiện vật phục chế về Nhà Tây Sơn, Bảo tàng Quang Trung được coi đang sở hữu một kho tư liệu, hiện vật giàu có, phong phú nhất về một thời đại lừng lẫy và vị vua kiệt xuất nhất, được yêu mến nhất trong lịch sử dân tộc. Đây là thành quả một quá trình nỗ lực không ngừng của tập thể cán bộ, nhân viên Bảo tàng trong hơn 30 năm qua, kể từ ngày thành lập 1977. Bước chân của họ đã đi khắp đất nước, ra cả nước ngoài để tập hợp về đây tất cả những tư liệu hiện vật liên quan đến phong trào Tây Sơn và vua Quang Trung. Ta có thể gặp những báu vật như chiếc trống da voi của đồng bào Tây Nguyên tham gia phong trào Tây Sơn, ấn tín, các sắc phong, gia phả của nhiều văn thần, võ tướng; chuông đồng, súng thần công, ấn tín, tiền đồng Thái Đức, Quang Trung, Cảnh Thịnh, tấm bia mộ tổ dòng họ Tây Sơn…Nhiều hiện vật trong số này được nhân dân Bình Định và nhiều địa phương trong cả nước lưu giữ tặng lại bảo tàng, cũng có một số hiện vật đến thông qua đại sứ quán các nước bạn mà Bảo tàng nhờ cậy. Tuy vậy, thật xúc động là khi ta được tận mắt di tích bến Trường Trầu lặng lẽ giấu mình sau lùm tre bên bờ sông Kôn mênh mông cuộn nước, cái bến sông mà nhờ nghề buôn trầu lên nguồn xuống biển, Nguyễn Nhạc đã thu phục nhân tâm, tập hợp lực lượng nhân dân Kinh - Thượng, mưu nghiệp lớn. Càng xúc động hơn là được đứng dưới bóng me cổ thụ từng che mát anh em Nguyễn Huệ giờ vẫn xanh um và được uống những ngụm nước ngọt mát, trong vắt, kéo lên từ cái giếng nhà Nguyễn Huệ. Những ngụm nước như kéo gần lại hơn 200 năm lịch sử và ta như thấy Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu, Ngô Văn Sở vừa từ Điện thờ bước ra, đến chia cùng ta gàu nước được kéo lên từ cái giếng đá ong thân thiết của họ.

Bảo tàng Quang Trung

Nhạc, võ, hai trong một

Võ thuật và trống trận Quang Trung là hai di sản phi vật thể lớn của Nhà Tây Sơn. Ba anh em Tây Sơn là những người có vai trò rất to lớn khai sáng, phát triển, hoàn thiện các võ phái Bình Định, cải cách nâng cao các bài quyền, bài binh khí để truyền dạy cho nghĩa quân. Tương truyền, Nguyễn Huệ sáng tạo Yến phi quyền, Độc lư thương, Nguyễn Lữ sáng tạo Hùng kê quyền, được coi là những độc chiêu của võ thuật Binh Định. Cũng chính Nguyễn Huệ đã chủ trương hình thức đưa nhạc trống vào khích lệ ba quân chiến đấu, còn truyền lại ngày nay với tên gọi trống trận Quang Trung.

Bởi vậy, nhà biểu diễn võ, nhạc và đội biểu diễn nhạc, võ đã trở thành một phần không thể thiếu của Bảo tàng Quang Trung. Các buổi biểu diễn nhạc, võ bao giờ cũng là một final bất ngờ và kỳ thú với du khách. Tại đấy, người ta sẽ khám phá ra ở cái xứ được gọi là đất võ trời văn này, nhạc và võ chỉ là một, trong nhạc có võ, võ cũng đầy chất nhạc, những người biểu diễn quyền cước, binh khí và kèn trống kia khó phân biệt ai là nghệ sĩ còn ai là võ sĩ. Chỉ có thể gọi họ bằng một cái tên: những nghệ sĩ –võ sĩ. Những người này đã giúp ta hiểu: võ thuật ở tầm cao và chiều sâu của nó, chính là văn hóa là nghệ thuật, và nghệ thuật, văn hóa có thể và cần phải song hành với võ công để lập nên những kỳ tích cho non sông, đất nước. Mà hình như đó là di huấn từ cuộc đời 39 mùa xuân của người anh hùng kiêm tài văn võ Nguyễn Huệ, bậc đại trí, đại dũng, đại nhân trong lịch sử dân tộc.

Chị Võ Thị Thuận,  người nghệ sĩ từng làm rung động lòng người với dàn trống trận 12 chiếc tại Bảo tàng Quang Trung và nhiều nơi trong và ngoài nước, là người nối nghiệp của một gia đình từng 9 đời đánh trống trận Tây Sơn. Hiện chị Thuận cũng đã tìm được người kế nghiệp là Phan Thị Mai, năm nay vừa tuổi hai mươi. Thăm Bảo tàng Quang Trung cuối tháng 3.2008, tôi đã được xem Mai biểu diễn, tuy chưa uyển chuyển, vũ bão như chị Thuận nhưng cũng sôi động, hào khí lắm. Có thể nói, nếu không có Bảo tàng Quang Trung, rất có thể di sản trống trận Tây Sơn đã bị tuyệt tích. Mà đó là loại di sản có một không hai, theo như một nhạc sĩ nghiên cứu về loại nhạc độc đáo này thì nó hoàn toàn xứng đáng được đề nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể nhân loại.

Dễ hiểu vì sao Bảo tàng Quang Trung là bảo tàng duy nhất ở nước ta có một đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp trong biên chế của mình, chuyên biểu diễn nhạc, võ.

Bảo tàng tâm linh, nơi thể hiện niềm tự hào dân tộc

Bảo tàng Quang Trung chính thức thành lập năm 1977, cho đến nay đã 30 tuổi. Tuy vậy, tiền thân của nó, đền thờ Tây Sơn thì đã hơn 200 năm tuổi. Năm 1827, sau 25 năm nhà Tây Sơn sụp đổ và bị trả thù, truy quét hiểm ác, dai dẳng, bị tìm mọi cách bôi nhọ và xóa trắng mọi dấu tích, bất chấp sự cấm đoán hà khắc của nhà Nguyễn, trên nền nhà, vườn cũ của anh em Nguyễn Huệ, lúc ấy đã thành bãi đất hoang, người dân làng Kiên Mỹ âm thầm xây lên một ngôi đình để thờ ba anh em Tây Sơn mang tên "đền Kiên Mỹ". Từ đó, tại đây hàng năm diễn ra hai dịp lễ vào cuối tháng 11 và mùng 5 tháng Giêng âm lịch. Đó là hai ngày trọng đại nhất của nhà Tây Sơn: ngày Quang Trung đăng quang trên núi Bân và ngày đại thắng Đống Đa, quét sạch 29 vạn quân xâm lược Thanh. Người dân Kiên Mỹ đã phải che mắt nhà Nguyễn khi gọi đây là những ngày "cúng cơm mới". Hai ngày lễ trọng tại đền Kiên Mỹ ấy kéo dài liên tục hơn trăm năm, không chỉ thu hút người Kiên Mỹ, Tây Sơn mà ngày càng có nhiều người thập phương tìm đến. Trong kháng chiến chống Pháp, thực hiện chủ trương "tiêu thổ kháng chiến", ngôi đền ấy đã thành ngọn đuốc và những ngày lễ nhớ Tây Sơn tạm đứt đoạn.

Đến những năm 1960, đền thờ Tây Sơn được tạo dựng trên nền đất cũ. Ngay lập tức, đây lại thành một điểm quy tụ bốn phương. Rất tự nhiên, hàng năm, cứ đúng vào ngày 5 tháng Giêng, ngày kỷ niệm chiến thắng Đống Đa, hàng vạn người lại hành hương về đây, cùng nhân dân Kiên Mỹ, Tây Sơn làm nên một lễ hội lớn tưởng nhớ người anh hùng Nguyễn Huệ, niềm tự hào lớn lao của mỗi con người Việt Nam dù ở bất cứ phương trời nào. Có ai đó đã từng nói, người Pháp hằng hãnh diện về Napoleon Bonaparte, thiên tài quân sự đã chinh phục cả Âu Châu, làm rạng danh nước Pháp. Người Mỹ cũng rất tự hào khi có nhà chính trị thiên tài George Washington, vị tổng thống lỗi lạc đã đưa đất nước Hoa Kỳ đến bến vinh quang. Thì người Việt Nam càng có quyền tự hào về vua Quang Trung, người gồm có cả thiên tài quân sự Napoleon và thiên tài chính trị Washington và đã bách chiến bách thắng trong sự nghiệp giữ nước và dựng nước vĩ đại của mình.

Chưa có được một Khải hoàn môn hoành tráng tưởng niệm Napoleon như người Pháp đã dựng ở trung tâm Paris, sự hình thành đền thờ Tây Sơn 200 năm trước và Bảo tàng Quang Trung 30 năm gần đây là sự thể hiện tình yêu, sự ngưỡng mộ, niềm tự hào lớn lao, không chỉ của người dân Bình Định mà còn của nhân dân cả nước với một con người Việt Nam tuyệt vời. Đây chính là một bảo tàng tâm linh, bảo tàng của lòng người.

Không có gì lạ khi trong 30 năm qua, Bào tàng này đã có những phát triển vượt bậc trong sự quan tâm chăm sóc, ủng hộ hết mình của Đảng, chính quyền, nhân dân Kiên Mỹ, Tây Sơn, Bình Định, thủ đô Hà Nội, TPHCM và nhiều địa phương khắp ba miền Bắc, Trung, Nam. Tỉnh Gia Lai tặng một ngôi nhà rông Bana, nhiều doanh nhân đã tài trợ xây tượng đài Quang Trung, tượng Tây Sơn tam kiệt và sáu văn thần, võ tướng thời Tây Sơn, phục chế và mua một số hiện vật quý...Bảo tàng đang ngày càng to đẹp, khang trang, hiện vật tư liệu ngày càng phong phú, các lễ hội Đống Đa mỗi năm ngày càng đông vui bội phần. Ý tưởng về một Festival Tây Sơn – Bình Định với chủ đề hội tụ và phát triển đã được hình thành trong suy tư của đồng chí Vũ Hoàng Hà, hiện là Ủy viên TƯ Đảng, Bí thư tỉnh ủy Bình Định, Chủ tịch UBND tỉnh, khi tham dự các lễ hội kỷ niệm đại thắng Đống Đa tại Bảo tàng…

Đầu tháng 8 tới, Festival Tây Sơn – Bình Định 2008 mà người Bình Định chờ mong và dốc sức thực hiện sẽ được bắt đầu từ đây với lễ rước và dâng hương, dâng hoa vua Quang Trung và các anh hùng nghĩa sĩ Tây Sơn. Anh hoa và hào khí của Tây Sơn – Nguyễn Huệ lại sẽ tỏa sáng rực rỡ, tạo nên niềm tin lớn, sức mạnh lớn trong quyết tâm bứt phá, hội tụ và phát triển vì một tương lai giàu đẹp của quê hương. Nguyễn Huệ đã từng nói cùng ta: không có gì là không thể…

Thắng cảnh Hầm Hô

Ở vào địa phận thôn Phú Mỹ trước đây thuộc xã Bình Phú, nay thuộc xã Tây Phú, huyện Tây Sơn có một danh thắng tên gọi hầm hô. Không rõ cái tên dân dã và lạ tai này có tự bao giờ mà ý nghĩa mỗi người giải thích một khác. Có người cho rằng do ở đây có một thác nước cao chừng sáu, bảy mét, đổ vào một hầm đá rộng phát ra tiếng kêu ầm ồ như tiếng hô, báo cho người chèo bè mảng trên dòng biết sắp tới chổ nguy hiểm mà lo phòng bị nên gọi là Hầm Hô. Lại có người giải thích rằng ở miệng hầm đá mọc lởm chởm, chìa ra giống như hàm răng hô nên có tên ấy.

Thắng cảnh Hầm Hô

Hầm hô là nơi gặp gỡ của hai nhánh sông Đồng Hưu và sông Cát đổ vào sông Phú Phong. Thắng cảnh là cả một khác sông dài gần tới 3 km, hai bên bờ là những khối đá trập trùng, chỗ thì dựng đứng như thành vách, nơi thì chồng chất lên nhau thành đống, lại có đoạn đá nhọn lởm chởm như những thanh gươm dựng đứng. làm diệu đi vẻ hiểm trở của những vách đá nhấp nhô là nhữ lùm cây xanh mướt. Những bụi sim, mua lá xanh, hoa tím sen lẫn những khóm phong lan cheo leo trên đá, lửng lơ trên những cành cây. Điểm xuyến vào đó là cây cổ thụ im lìm như đang trầm mặc suy tư. Xa xa là những rừng hoa Ngâu đốm vàng với lác đác những khóm mây trắng ẩn hiện. Cây cối mọc lâu ngày, rễ rủ như tóc xõa, soi bóng xuống mặt nước lung linh, nơi từng đàn cá đang tung tăng bơi lội. Sông Hầm Hô có tiếng là nhiều cá, nhất là về mùa lũ. Cá từ khắp nơi kéo về từng bầy trông đặc cả nước. Cá lội ngược dòng bị thác nước hất tung trở lại trông như thể cá bay. Dân gian truyền rằng, hằng năm Long vuong tổ chức kì thi cho cá tại thác Hầm Hô. Con nào vượt qua được sẽ hóa rồng, nên cá từ sông Côn dồn cả về đây để thử vận may. Có lẽ do điển tích này mà thác Hầm Hô còn có tên chữ là Vũ Môn, còn dân gian thì gọi là thác Cá Bay.Vậy mới co thơ rằng:

Hầm Hô nước chảy trong xanh  

Dưới sông cá lội, trên cành chim reo.  

Thế nhưng, cảnh đẹp đích thực của Hầm Hô khiến cho du khách viếng thăm phải sửng sốt về sự tạo hóa của thiên nhiên ngay dưới lòng sông. Với chiều rộng trên dưới 30 m, lòng sông chi chít những trụ đá hoa cương thiên hình vạn trạng. Vào mùa thu nước cạn, những ngày trời trông xanh, khi những tia nắng ban mai rọi xuống, những khối đá hoa cương ánh lên muôn màu, lóng lánh, rực rỡ như ngàn vạn viên kim cương khoe mình trên ngàn nước trong xanh. Hình dáng thật kỳ dị của những trụ đá đã chấp cánh cho trí tưởng tượng của bao thế hẹ cư dân nơi đây. Hòn lớn, hòn nhỏ, khối vuông, khối tròn, có những cụm nhìn tụa đàn voi đang tắm, có những dãy trông như thể bày ngựa đang phi. Lại có tảng chẵn khác gì một con cá sấu khổng lồ đang há miệng săn mồi và rồi biết bao hình dạng giống như người, như thú, như vật dụng thường ngày… Tất cả bày la liệt, ngổn ngang mà hài hòa, mà ngoại mục đến mức có lẽ không một họa sĩ, một nhà điêu khắc tài danh nào có thẻ tạo dựng nổi.

Nếu có dịp du ngoạn bằng thuyền đi dọc sông, đắm mình vào thế giới huyền ảo của thiên nhiên, du khách sẽ có cảm giác như đi vào thế giới thần thoại. Vượt qua bờ đập, đi ngược dòng một đoạn sẽ gặp một vách đá dựng đứng như tường thành với cái tên dân gian Hòn Đá Thành. Trên vách đá rêu phủ xanh rì, từng chùm rể cây leo lòng thòng rủ xuống trông hệt như một bức tường thành cổ kính. Bên trái thành có một bãi đá chồng chất lên nhau. Liên tưởng như có một người khổng lồ đổ cả một thúng đá xuống lòng sông, dân trong vùng gọi đây là khúc sông Trời Lấp. Qua khác sông này, ngược tiếp dòng sông sẽ trông thấy hai bên nhiều khối đá lô nhô, hòn cao hòn thấp với muôn vàn hình dáng khác nhau. Bên những hòn đá quây tụ vào nhau là những vũng nước sâu có tên vũng cá Rói. Vào mùa cạn nước trong vũng vẫn đầy, từng đàn cá rói từ khắp nơi về đay. Khi có mồi ăn, chúng xông vào tranh giành xâu xé, ngồi trên bờ xem không chán mắt. tiếp một đoạn nữa, có một khối đá giống như một cá Sấu lớn nằm ngang giữa lòng sông, chắn dòng nước chảy xiết làm bọt trắng tung trắng xóa, nên có tục danh là hòn Trào. Từ đây không thể đi thuyền được nữa. Muốn đi tiếp vào trong, phải đi bộ đi men theo bờ. Càng đi càng thấy lòng sông hẹp lại nhưng cảnh vật lại càng kỳ thú. Bất chợt từ trên bờ nhìn xuống, ta có cảm giác như không phải là dòng sông mà trước mắt có cả một đàn cừu trắng đang nô giỡn trên thảo nguyên. Ngược về phía thượng nguồn, độ dốc càng lớn, nước chảy càng mạnh. Từng đoạn, từng đoạn chia khúc thành những thác nhỏ, nước chảy ầm ầm dội vào vách núi, cảnh vật càng thêm huyền ảo. Đây đó vang lên tiếng gù của chim Cu Gáy, tiếng hót véo von của chim Khướu, chim Vành Khuyên, tiếng kêu tích tích của những chú chim Sâu đang nhảy nhót trên cành. Thỉnh thoảng lại vang lên tiếng Tắc Kè vọng lại từ những hốc đá, lùm cây. Hương rừng ngào ngạt, dịu thơm hòa lẫn tiếng chim kêu ríu ríu khiến cho du khách có cảm giác như lạc vào cõi thần tiên.

Năm tháng qua đi, nước chảy mài mòn những tảng đá tạo thành vô số những khối hình lô nhô trông xa hệt như một cành san hô khổng lồ và mỗi nhánh lại có một hình dáng riêng. Ba khối đá thẵn thín chụm đầu vào nhau như cỗ đầu rau được đặt tên là hòn Ông Táo. Xa xa nhìn những khối đá lúp xúp khiến ta liên tưởng đến nồi nấu cơm, bát, chén, một cái ấm pha trà… Truyền khẩu dân gian kể lại rằng đây là nơi thần tiên trên trời thường xuống du ngoạn, vui chơi vào những lúc đêm khuya tĩnh mịch. Còn đó dấu chân trên đá của một ông Khổng lồ ngồi câu cá. Nằm giữa lòng sông có một phiến đá với những nét ngang dọc, rêu phủ lờ mờ tương truyền là nơi các vị tiên chơi cờ nên gọi là Bàn Cờ Tiên. Cạnh bàn cờ có hòn đá nước chảy xuyên qua, rồi ùn lên trông như sôi ùng ục, Người đời gọi đó là hòn Vò Rượu.

 Hầm hô có đá Khổng Lồ,

Có hang Bảy Cử, có vò rượu sôi

Đúng vào nơi kỳ thú nhất thiên nhiên lại trải rộng cho du khách một khoảng trống đến hàng nghìn mét vuông có thể dừng chân hạ trại. Nước dưới suối nơi này cũng như hiền dịu hơn tạo thành một nơi tắm lý tưởng. Từ đây có thể nhìn bao quát một vùng rộng về cả hai phía Đông, Tây. Con người dương như nhỏ bé lại trước một không gian mênh mông. Thắng cảnh hầm hô thật đồ sộ. Đá chất chồng, xếp thành nhiều tầng, nhiều lớp mà ngắm nhìn thì như đứng trước một tác phẩm điêu khắc hoành tráng và hoàn mỹ đến độ cho người xem cảm giác choáng ngợp và trong lòng trào dâng những cảm xúc nghệ thuật. Những khối đá vô tri như sống động, như có hồn được bao phủ bởi rêu phong của thời gian, bởi huyền tích do con người thêu dệt. Những dáng vẽ dường như cách điệu siêu thoát đưa ta đi hết sự ngạc nhiên này đến sự ngạc nhiên khác mà sự linh diệu của thắng cảnh chỉ có thể cảm nhận phần nào khi được tận mắt nhìn thấy, được đắm mình trong đó.

Dường như mọi sự miêu tả bằng giấy mực đều không thể lột tả hết được vẻ đẹp của Hầm Hô. Hơn thế, đến đây du khách không chỉ được thưởng ngọn cảnh đẹp kì ảo của thiên nhiên mà còn có dịp sống lại những ngày tháng hào hùng của lịch sử. Chính tại nơi đây, hơn hai trăm năm về trước vị danh tướng Võ Văn Dũng đã rèn quân luyện võ để rồi sau đó hợp lực với các thủ lĩnh Tây Sơn phất cờ khởi nghĩa.

Hồ Núi Một, một lần nên đến…

Hồ Núi Một bây giờ vốn là một thung lũng được các dãy núi bao bọc. Sau khi thành hồ thủy lợi, không gian xanh nơi đây trông quyến rũ hơn. Nếu có một ngày rảnh rỗi, bạn hãy thử đến đây thưởng ngoạn cảnh đẹp.

Thuyền máy đưa du khách vào rừng sinh thái hồ Núi Một.

1. Theo quốc lộ 19 đến địa phận thôn An Trường (xã Nhơn Tân, huyện An Nhơn), rẽ trái theo bảng chỉ dẫn, đi theo con đường bê tông thêm 8 km nữa thì đến khu du lịch hồ Núi Một. Ngược dốc chạy thẳng lên trên bờ đập dài gần 700m, cái nắng hè oi bức đã nhanh chóng tan biến khi trước mắt hiện ra bức tranh sơn thủy hữu tình, hồ nước trong xanh uốn mình giữa những dãy núi, rừng cây chạy dài tận chân trời.

Ngay tại khu vực bến đò, cảnh quan cũng đã rất đẹp với những cây cổ thụ, tảng đá to lớn ven hồ được tạo hóa đẽo gọt lạ mắt. Từ điểm đang xây dựng bia di tích cách mạng An Trường, chúng tôi men theo con đường núi, đi lên khoảng vài trăm mét để tìm đến hang Ông Dài, xưa là nơi cất giấu lương thực và bao bọc cho chiến sĩ cách mạng. Hang khá rộng và đẹp, tôi bùi ngùi chạm tay vào vách đá vững chắc để tưởng nhớ về lịch sử…

2. Bước xuống thuyền du lịch xinh xắn, chúng tôi bắt đầu cuộc hành trình khám phá hồ Núi Một. Cảm giác bình yên, thư giãn tuyệt vời khi được lênh đênh giữa hồ nước mênh mông, cảnh quan rừng núi hai bên đẹp như tranh vẽ. Trải qua 45 phút  “phiêu” trên mặt hồ là đến điểm tham quan thác Đổ, đứng dưới nhìn lên như dải lụa trắng của nàng tiên nào đó bỏ quên giữa lưng chừng núi. Len dưới bóng những cây cổ thụ tìm lên thác Đổ, con đường đi được thiên nhiên “lắp đặt” dàn âm thanh tuyệt hảo với suối nhỏ chảy róc rách, chim hót líu lo, tiếng gió vui đùa, lá cây xào xạc…

15 phút leo núi, thác Đổ hiện ra. Từ độ cao khoảng 30-40m, những dòng nước bạc tung bọt trắng xóa đổ xuống, theo những con suối nhỏ hòa vào lòng hồ bên dưới. Theo con đường mòn nhỏ, tôi tiếp tục leo lên đỉnh thác. Nỗ lực được đền đáp, khi đứng trên đỉnh mới thấy hết tổng thể bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp với thác nước mạnh mẽ, núi rừng hùng vĩ, hồ Núi Một duyên dáng phía dưới. Xung quanh thác đổ có những bãi đất, phiến đá bằng phẳng dưới tán cây cổ thụ rợp mát, thật lí tưởng để ngồi thưởng thức đặc sản chế biến từ các loại cá được thả nuôi tự nhiên dưới hồ như cá bống tượng kho tộ, cá chép chiên xù, chả cá thác lác, cá trắm nấu chua… cùng nhâm nhi li rượu bàu đá nồng nàn.

Cảm giác tận hưởng tuyệt vời khiến mọi ưu tư phiền muộn trong cuộc sống thường nhật đã trôi đi theo dòng nước thác Đổ. Ăn trưa xong, người thì tìm những bóng cây râm mát ngả lưng mơ mộng, người xuống vẫy vùng dưới hồ nước mát lạnh. Bạn cũng có thể mang theo một chiếc cần để tận hưởng cảm giác câu cá giữa bao la trời nước.

Vẻ đẹp nguyên sơ của thác Đổ khiến nhiều người nao lòng.

3. Giữa buổi chiều chúng tôi lên thuyền trở về, có thêm một điểm dừng chân thú vị là làng đồng bào dân tộc Canh Tiến (xã Canh Liên, huyện Vân Canh). Làng Canh Tiến là nơi chung sống của hơn 100 hộ đồng bào người dân tộc Bana và người Chăm H’roi, vẫn còn giữ được nét đặc trưng trong bản sắc văn hóa truyền thống. Sự thân thiện, hiếu khách đọng lại trong những ánh mắt trẻ em trong veo, nụ cười hiền hậu của cụ già dân tộc. Anh So Ước, một người dân làng Canh Tiến, bày tỏ tiếc nuối: “Nhà rông của làng đã bị hư hại hơn một năm nay, kinh tế khó khăn nên chưa sửa lại được. Chứ bình thường có khách đến làng chúng tôi tổ chức đánh cồng chiêng, múa xoang đón tiếp tại nhà rông. Sau đó cùng ngồi uống rượu cần với nhau, nghe các cụ già hát hơamon, kể sự tích núi rừng đại ngàn nghe sướng tai lắm!...”. 

Tạm biệt làng Canh Tiến, chúng tôi trở về khi những ánh nắng cuối chiều đang tắt dần trên mặt hồ. Chợt lâng lâng nhớ đến những câu thơ: Hồ Núi Một níu giữ hồn du khách. Ngắm hoàng hôn con thuyền nhỏ mơ màng…(Thụy Kha).

Khu du lịch sinh thái hồ Núi Một cách TP Quy Nhơn 40 km, sân bay Phù Cát 30 km, ga Diêu Trì 25 km. Từ TP Quy Nhơn, nếu không có phương tiện di chuyển, có thể bắt xe khách hoặc xe buýt đến ngã tư Cai Ba (xã Nhơn Tân, huyện An Nhơn) thì xuống, tiếp tục đón xe ôm tại đây đi vào khoảng 8 km nữa là đến khu du lịch. Nếu đi theo đoàn đông người cần liên hệ với đơn vị quản lý khu du lịch theo điện thoại (0563) 837250 - 0988860824 (gặp anh Thanh Quy) để đặt trước thuyền du lịch trên hồ, các món ăn…

Hòn Sẹo du lịch khám phá biển đảo hấp dẫn

Hòn Sẹo một hòn đảo rất đẹp trên bán đảo Phương Mai, thuộc địa phận xã Nhơn Lý, cách Trung tâm thành phố Quy Nhơn 15 km về hướng đông bắc, là một trong 32 hòn đào tiềm năng của ngành du lịch Bình Định, nơi đây còn khá nguyên sơ, kỳ thú và không có người ở. Từ khi du lịch biển đảo được chú ý, tour lịch khám phá bán đảo Phương Mai đi vào hoạt động hòn Sẹo được biến đến như một điểm du lịch dã ngoại biển đảo kỳ thú ở Bình Định.

Điểm du lịch hòn Sẹo

Từ trong đất liền nhìn ra, hòn Sẹo tựa như con thuyền khổng lồ đang tiến vào   bờ. Cho đến bây giờ, hòn Sẹo vẫn là ốc đảo hoang sơ, chỉ có cây dại, ghềnh đá với nhiều loài hải sản và nhiều loài chim sinh sống, ở đây không có nhà dân, tuy nhiên nơi đây được tạo hóa ban tặng cho một bãi đá khá rộng và bằng phẳng với vô số viên đá đủ màu sắc chồng xếp lên nhau, qua thơi gian được sóng biển mãi dũa tròn trịa vừa bằng nắm tay trông rất đẹp và lạ mắt, thú vị đối với du khách ưa thích khám phá. Bãi đá xinh đẹp và quyễn rũ này được người dân địa phương gọi là bãi đá đẻ bởi theo cách lý giải của họ bãi đá ngày một nhiều ra qua năm tháng. Đá ở đây được nhiều người dân trong vùng và du khách thập phương thấy đẹp mang về làm kỷ niệm hay trang trí nhà cữa, hòn non bộ… thế nhưng bãi đá này không bao giờ hết đá, quả là một bãi đá độc đáo và có lẽ là duy nhất ở Bình Định. Cách bãi đá khoảng 10m nằm sâu trong chân núi thiên nhiên cũng ban tặng cho nơi này một hang đá khá rộng, và thoáng mát cùng lúc có thể chứa được khoảng hàng trăm người. Tất cả tạo thành nơi dừng chân, tắm biển, thư giản, nghĩ mát và ăn trưa vô cùng hấp dẫn đối với du khách.

Để khám phá Hòn Sẹo, bạn có thể đi bằng dịch vụ ghe thuyền của các doanh nghiệp lữ hành hoặc thuê ghe của ngư dân đánh cá tại Nhơn Lý. Nếu xuất phát từ bãi biển Nhơn Lý thuyền sẽ đưa du khách qua Eo gió, đảo Yến chạy chừng 20 phút là du khách đặt chân lên đảo, còn đi từ cảng Quy Nhơn ra du khách mất khoảng hơn 1h là tới nơi.

Ấn tượng đầu tiên ở đây là nước biển gần đảo trong vắt, bạn có thể nhìn thấy những tầng san hô, tảng đá ngầm nằm dưới đáy rất đẹp, lạ mắt, những đàn cá đủ loại màu sắc sặc rỡ tung tăng bơi lội dưới làn nước trong suốt kỳ ảo. Xung quanh đảo những ghềnh đá lớn nhỏ chồng chất lên nhau, bạn phải vượt qua những tảng đá này mới leo dần lên được đỉnh.

Đứng ở Hòn Sẹo, du khách có thể nhìn bao quát được cả một vùng trời biển bao la. Bạn hãy mở căng lồng ngực, tha hồ tận hưởng luồng gió mát rượi của đại dương ban cho. Từ đảo nhìn vào bờ, bên tay trái là dãy Phương Mai đâm sầm ra biển, xa xa về phía tay phải là Eo gió, đảo Yến và những đồi cát vàng ươm chạy dài bất tận. Hòn Sẹo lý tưởng cho những ai thích loại hình du lịch khám phá, mạo hiểm. Ở đây bạn có thể cắm trại, vượt ghềnh, ngắm cảnh, câu cá, chế biến và thưởng thức những món ăn đặc sản vừa đánh bắt được.

Điêu thú vị khi đứng ở vị trí này du khách có thể thấy được từ Eo gió, đảo Yến và cả bán đảo phương Mai như đôi cánh tay khổng lồ ôm lấy vòng cung biển. Muốn ngắm cảnh Hòn Sẹo nên đi vào buổi Bình Minh hoặc buổi chiều là đẹp nhất, bởi bạn sẽ thấy được hoàng hôn và ráng chiều trên biển tuyệt đẹp. Nếu muốn ở lâu hơn để thả lưới và câu cá, bạn có thể đi vào buổi sáng, nên chuẩn bị vài chiếc cần câu và mồi, đôi khi may mắn, bạn sẽ câu được những chú cá lớn, rất thú vị.

Hoặc bạn cũng có thể với ngư dân trên biển có những chuyến trải nghiện đâm chình, săn cá, cùng với ngư dân chế biến những món hải sản tươi và thưởng thức ngay trên đảo thật là điều hết sức thú vị.

Khu vực này có nhiều ốc, hàu biển và đặc biệt là nhum biển (ngư dân gọi là nhím biển) nằm ẩn mình trong những khe đá. Nếu không quen và lần đầu tiên nhìn thấy, dễ có cảm giác “khiếp”, vì thân mình chứa đầy gai góc, đen nhánh, to và tròn như những quả cầu gai vì thân tròn có nhiều gai nhọn. Nhum biển được xếp vào loại hải sản quý, được người dân địa phương và các nhà hàng chế biến thành những món ăn ngon, nhiều chất dinh dưỡng.

Khi tham quan, thưởng ngoạn và khám phá sự hoang sơ kỳ thú của đảo hòn Sẹo du khách còn được trải nghiệm, khám phá các hòn đảo và danh thắng độc đáo của vùng ngày như: đồi cát Phương Mai, Eo gió, Đảo yến và một số hòn đảo phụ cận khác.

Bà Nguyễn Thị Xuân Lan - Giám đốc Công ty Lữ hành Golden - Life cho biết, trong tương lai gần các doanh nghiệp lữ hành cùng với người dân địa phương sẽ đầu tư, xây dựng những hạng mục như: cầu cảng, lều nghỉ, nơi câu cá... để hòn Sẹo trở thành một điểm du lịch dã ngoại - sinh thái biển cho du khách khi đến ở, tham quan Bán đảo phương mai.

Du khách đến du lịch và khám phá hòn Sẹo và các hòn đảo gần bờ thuộc bán đảo Phương Mai hãy liên hệ: Công ty TNHH lữ hành Golden – Life - 43A Lê Thánh Tôn - Quy Nhơn – Bình Định, Công ty Du lịch Miền Trung - 214  Nguyễn Thị Minh Khai -TP. Quy Nhơn - Bình Định, Công ty Du lịch Đất Võ -  09 Phan Huy Chú  - Quy Nhơn - Bình Định.

Biển xanh, Trời xanh và một Cù lao xanh

Vị trí: Thuộc xã đảo Nhơn Châu, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, cách thành phố Quy Nhơn khoảng 28km về phía đông nam.
Đặc điểm: Một không gian xanh bất tận của biển, trời và đảo. Đó chính là Cù Lao Xanh, món quà vô giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho người dân Bình Định.

Bạn muốn thực hiện một chuyến du lịch biển đảo? Bạn muốn lạc vào một chốn hoang sơ thi vị? Hãy mang balô và đi thuyền từ bến Hàm Tử khoảng gần 2 giờ, bạn sẽ đến Cù Lao Xanh, đến để hòa mình vào thiên nhiên và khám phá nhiều điều thú vị khác… 

Toàn cảnh Cù Lao Xanh

Ra đến cửa Thị Nại, bạn không thể không ngước mắt chiêm ngưỡng tượng đài Đức Thánh Trần và ngọn hải đăng Phước Mai. Hải đăng này được người Pháp xây dựng cách đây hơn 100 năm, cao 8m tính từ mặt đất và 52m so với mặt nước biển; như một tín hiệu mời chào và tạm biệt tàu thuyền cùng mọi người ra vào thành phố. Và sau gần 2 giờ lênh đênh trên biển, chúng tôi cũng đã đặt chân lên mảnh đất “đầu sóng ngọn gió” này.

Nơi chúng tôi chọn làm điểm đến đầu tiên cho hành trình này đó chính là trạm hải đăng Cù Lao Xanh được xây dựng song song với hải đăng Cù Lao Xanh. Tòa nhà này là 1 công trình khá độc đáo gồm 2 tầng, rộng 10m, dài 40m, có 16 phòng trước đây là khu nhà nghỉ của viên quan Pháp, nay được dùng làm trạm hải đăng; phía sau gian nhà là ngọn hải đăng (được người Pháp xây dựng năm 1890 và đặt tên là Plogam Bir) cao 19m trên đỉnh một ngọn núi ở độ cao 120m. Hơn 100 năm qua, ngọn hải đăng này vẫn là người bạn thủy chung của những đoàn thuyền đánh cá từ mọi miền đất nước qua đây. Ánh sáng từ ngọn hải đăng trên Cù Lao Xanh đã là niềm tin và hy vọng của bao ngư dân trong những đêm bão biển. Hải đăng Cù Lao Xanh là sự hòa quyện tuyệt diệu giữa hai phong cách kiến trúc gô-tích của phương Tây và kiến trúc phương Ðông. Ngọn hải đăng Cù Lao Xanh sừng sững hiên ngang giữa biển khơi là biểu tượng đẹp đẽ nhất thể hiện tinh thần chịu thương chịu khó, bền bỉ của người dân Cù Lao Xanh quanh năm sống chung với sóng gió biển khơi.

Đứng từ trên đỉnh núi dưới chân ngọn hải đăng nhìn xuống, Cù Lao Xanh đẹp như một bức tranh với màu xanh chủ đạo trải dài từ những ngọn dừa đong đưa trong gió, lan tỏa trên những cây bàng non chạy dọc bờ biển và ngút ngát trên mặt biển mênh mang bất tận. Bãi trước là cát trắng nhìn vào đất liền, nơi cư dân trên đảo sinh sống. Còn bãi sau toàn đá là… đá. Những tảng đá khổng lồ xếp chồng lên nhau quanh năm chống chọi với gió hú và sóng gầm. Xa xa là bọt sóng và bụi nước tung lên trắng xoá cả một vùng trời biển. Từ ngọn hải đăng, chúng tôi đi men xuống theo hướng tây bắc là suối Giếng Tiên. Tên suối xuất phát từ một truyền thuyết kể rằng, xưa kia vào những đêm trăng sáng các nàng tiên trên trời hay xuống suối để du ngoạn, tắm mát và vui đùa rồi mới bay trở về trời. Có dịp tới đây, du khách hãy một lần đến tắm ở suối để cảm nhận được vị ngọt tinh khiết của nước suối và hương vị mặn mòi của biển cả phảng phất trong không khí.

Rời suối Giếng Tiên, chúng tôi xuống chân núi và men theo một con đường dài chừng 3km trải đầy hoa dại hai bên để đến phía bắc của Cù Lao Xanh. Đến đây, ngắm nhìn những hòn đá đủ hình thù, dõi mắt theo đôi chân nhảy nhót của những chú chim biển… chúng tôi như thực sự tan biến vào thiên nhiên tươi đẹp. Tại đây còn có một bãi cát nhỏ rùa biển thường lên đào ổ đẻ trứng và nếu may mắn, du khách sẽ có cơ hội nhìn thấy đàn rùa con bò trên bờ cát để về với biển. Du khách nhớ đem theo cần câu để khi mỏi chân, hãy ngồi nghỉ bên ghềnh đá và buông cần câu cá hay lội nước bắt một ít ốc vú nàng. Kiếm củi rừng, nướng ngay tại chỗ… là du khách sẽ có những giây phút thư giãn vô cùng sảng khoái bên bạn bè và người thân.

Đến giữa trưa, chúng tôi quay trở lại với làng chài và được những người dân nơi đây chiêu đãi bữa cơm đạm bạc của xứ đảo với những món ăn tươi ngon vừa được đánh bắt. Sau bữa trưa, những người dân nơi đây đã hướng dẫn cho chúng tôi ra dọc bãi Nam ngay trước làng chài để ngắm san hô. Tuy nằm gần kề làng chài đông đúc dân cư sinh sống nhưng rặng san hô ở đây vẫn còn rất nguyên sơ, không cần lặn sâu như những nơi khác cũng vẫn thấy được sự đa dạng, phong phú về chủng loại cũng như màu sắc tuyệt đẹp của chúng.

Chiều về, chúng tôi ngồi ngắm hoàng hôn trên cầu cảng và thực sự ngây ngất trước cảnh những người dân đảo ngồi vá lưới nói chuyện bên bờ biển, những em nhỏ hồn nhiên nô đùa, giỡn sóng, và những chiếc thuyền đánh cá dập dềnh xa xa trong một buổi chiều bình yên chín đỏ.

Kết thúc một ngày khám phá biển đảo, chúng tôi lên thuyền trở về với nhịp sống hối hả của thành phố biển Quy Nhơn nhưng trong lòng vẫn bịn rịn không hết luyến tiếc, và trong tôi nghe văng vẳng đâu đây câu nói “Đi là để yêu, yêu con người, yêu quê hương và yêu chính cả bản thân mình nữa”... Nếu một lần ghé thăm “miền đất Võ”, du khách hãy một lần ghé thăm nơi đây để khám phá, hòa mình vào trời xanh, biển xanh và một Cù lao Xanh./

Khám Phá Hòn Khô trong ngày tại Quy Nhơn

Hòn Khô - như tên gọi - khô khốc, không một giọt nước ngọt, lưa thưa vài cây cỏ khẳng khiu chen giữa những tảng đá trơ lì qua thời gian... Thế nhưng, đây cũng là nơi có rất nhiều điều kỳ thú đang đón đợi bạn.

Hòn Khô. Ảnh: Hoa Khá

Từ trung tâm thành phố Quy Nhơn (Bình Định), chúng tôi mất khoảng 40 phút đi xe máy vượt cầu Thị Nại - cây cầu vượt biển dài nhất nước (gần 2,5 km) - qua Khu kinh tế Nhơn Hội, thêm vài km đường bê tông đến xã đảo Nhơn Hải (nếu đi bằng xe ô tô, thời gian khoảng 25 phút).

Lão ngư Hai Điều và chàng trai trẻ Đoàn Ngọc Nhuận - cán bộ văn hóa xã lái thuyền máy vượt bờ kè mờ mờ dưới làn nước biển đưa chúng tôi ra Hòn Khô, mất thêm hơn 10 phút. Người dân nơi đây cho rằng bờ kè này do ngườiChăm Pa xây dựng từ xa xưa, theo thời gian thấp dần xuống đáy biển.

Đặt chân lên đảo, giữa những tảng đá khô khốc, một ngôi nhà nhỏ nép mình dưới tán bàng mát rượi. Đây là ngôi nhà duy nhất, với một gia đình 4 người định cư trên đảo. Qua trò chuyện với anh Lê Thái Bình, một thành viên của gia đình đặc biệt này, chúng tôi được biết cư dân đầu tiên của đảo là bà ngoại anh. Bà tên là Trần Thị Nữ, nhưng người dân địa phương quen gọi bà là Cô Rô.

Ngôi nhà duy nhất trên đảo

Cách đây 31 năm, bà Nữ chọn Hòn Khô làm nơi ở ẩn, tu hành đạo Phật. Bà cứ ở một mình như thế cho đến cách đây khoảng 6 năm, con cháu bà dọn ra đây ở cùng vì lo bà già yếu. Giờ đây, sau khi bà mất vào ngày 13.5 vừa qua, họ vẫn tiếp tục sống trên đảo để lo nhang khói, thờ cúng cho bà. Một hai năm trở lại đây, khi khách du lịch bắt đầu đến Hòn Khô, gia đình duy nhất trên đảo mới làm dịch vụ phục vụ đặc sản biển, nước ngọt cho du khách. Ngoài ra, cả gia đình cũng tích cực tham gia hoạt động bảo tồn rùa biển. (Rùa biển chọn Hòn Khô để lên đẻ trứng vì nơi đây vắng vẻ, không bị các hoạt động của con người quấy rầy). Riêng anh Bình là thành viên của nhóm tình nguyện viên Quan sát và bảo vệ rùa biển xã Nhơn Hải nên mọi người thường gọi anh là Bình rùa.

Trên đảo lúc đó, ngoài đoàn chúng tôi 6 người còn có hơn chục du khách đi theo tour do Công ty Du lịch miền Trung, một trong những đơn vị lữ hành chính khai thác tour tới Hòn Khô với số lượng khách chiếm khoảng 80-90% tổng lượng khách ghé thăm hòn đảo này, tổ chức. Chị Ngọc Anh, một trong những du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, chị biết thông tin về du lịch Bình Định nói chung và tour Hòn Khô nói riêng qua mạng Internet. Trước khi đến hòn đảo này, chị hình dung nó chỉ khô bình thường nhưng đến nơi mới thấy nó không những khô mà còn khô không khốc. Ấy vậy mà cảnh ở đây khá đẹp. Nếu chấm điểm cho vẻ đẹp của đảo theo thang điểm từ 1 (xấu nhất) tới 10 (đẹp nhất) thì chị sẽ cho điểm 7-8. Chị là người thường xuyên đi du lịch và đã thăm nhiều vùng biển ở phía Bắc như Cát Bà, Quảng Ninh, Hải Phòng…và ở phía Nam như biển Vũng Tàu; nhưng khi đến Hòn Khô, chị vẫn ấn tượng với vẻ đẹp nơi đây, đặc biệt là nước biển “cực kỳ trong”. Con người thì nhẹ nhàng, hiền hòa, thân thiện, dễ mến còn giá cả thì phù hợp.

Anh Nguyễn Kỳ Phong, một du khách khác cũng đến từ Hà Nội và đã đi du lịch gần như khắp đất nước Việt Nam, cho biết: “Lần đầu tiên tôi đến Quy Nhơn là vào khoảng năm 1982. Cảm giác lúc ấy là chán. Lần này quay lại, tôi thấy có nhiều thứ đổi thay. Phố xá đẹp hơn. Con người thì hiền hòa, thân thiện. Giá cả rẻ đến mức tôi không buồn trả giá. Không có nạn chặt chém, vòi vĩnh tiền của du khách. Không có hàng rong trên bãi biển. Riêng Hòn Khô thì hoang sơ, nước trong xanh, khung cảnh đẹp, thiên nhiên tuyệt vời. Tôi biết nơi đây qua mạng Internet và nhận thấy các bạn nói thế nào làm thế ấy, không nói thêm mà thực tế không làm được như vậy.”

Đặc sản tôm hùm. Ảnh: Hoa Khá

Mọi người thong thả hít thở không khí mát lành, vừa thưởng thức những món ăn chế biến từ cá mú, cá mực, ốc các loại (ốc đá, ốc mặt trăng, ốc vú nàng...), đặc biệt là cá tà ma và tôm hùm. Các món nướng, hấp, luộc... đều thơm ngọt vì được chế biến từ thực phẩm tươi sống. Chị Ngọc Anh cho biết: “Mỗi món cá ở đây có một vị rất riêng và đều rất ngon, đặc biệt là món cá kình nướng.”

Sau khi nghỉ ngơi thư giãn, mơ màng nghe dân chài hát bộ và cả ca vọng cổ, rồi thăm nơi bảo tồn rùa biển với bãi đẻ của chúng, chúng tôi đắm mình trong làn nước xanh trong màu ngọc bích. Nước trong đến kỳ lạ, sâu quá đầu người mà vẫn nhìn rõ đáy. Ánh nắng phản chiếu lung linh rực rỡ, tạo nên những vệt sáng lóng lánh hổ phách. Chúng tôi mang kính lặn, nhẹ nhàng úp mặt xuống biển chiêm ngưỡng vẻ đẹp của rạn san hô với những đàn cá nhỏ đủ sắc màu nhởn nhơ bơi lượn. Thủy cung hiện ra lung linh huyền ảo!

“Rạn san hô ở Hòn Khô đặc biệt khác với các nơi khác vì nó nằm gần đảo và khá nông. Bất kể du khách nào, dù biết bơi hay không biết bơi, dù người lớn hay trẻ con (thậm chí chỉ 5-7 tuổi), chỉ cần mặc áo phao, đeo kính lặn là đều có cơ hội được ngắm san hô. Ngắm chán, du khách thường thích tự bơi vào bờ. Ngược lại, ở Nha Trang, san hô thường nằm ở vùng biển sâu. Nếu muốn ngắm san hô, du khách buộc phải học một khóa huấn luyện lặn biển kéo dài 2-3 ngày và phải có bằng lặn biển. Khi lặn, đòi hỏi phải có người kèm cặp. Vì vậy, hoạt động lặn biển ngắm san hô tại Nha Trang khá kén khách nhưng ở đây thì không.” – ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, Giám đốc Công ty Du lịch miền Trung cho biết.

Bãi biển Hòn Khô. Ảnh: Hoa Khá

Còn theo đánh giá của chị Ngọc Anh, san hô tại Hòn Khô tự nhiên, đẹp nhưng hơi ít màu sắc so với những gì chị thấy trên ti vi. Ngoài ra, đây đó vẫn còn có chỗ có rác thải và vì nước trong nên có thể trông thấy rác rõ ràng. Đây cũng là chia sẻ của anh Kỳ Phong. Tuy nhiên, bù lại, ở đây có món ăn ngon và nước trong vắt. Hơn nữa, trẻ em có thể tham gia lặn ngắm san hô mà bố mẹ vẫn yên tâm. (Cty Du lịch miền Trung luôn bố trí thuyền cứu hộ nhỏ đi theo du khách để sẵn sàng ứng phó trong những tình huống khẩn cấp).

Chiều tà, đoàn chúng tôi rời khỏi Hòn Khô trong cảm giác luyến tiếc vì không có thời gian ở lại theo chân ngư dân địa phương đi câu mực, câu cá vào ban đêm ở đây như dự định. Được biết, hiện đây vẫn là hoạt động khám phá Hòn Khô theo kiểu tự phát của các nhóm khách lẻ như chúng tôi. Tuy nhiên, du khách đi theo tour của Công ty Du lịch miền Trung vẫn hứa hẹn có cơ hội trải nghiệm một lần làm ngư dân vì đơn vị này đã có kế hoạch thiết kế lồng thêm hoạt động này vào tour tham quan Hòn Khô hiện có trong thời gian sắp tới.

Ngâm mình trong làn nước trong xanh. Ảnh: Hoa Khá

Ngoài ra, Công ty Du lịch miền Trung cũng dự định sẽ đầu tư xây dựng một cầu tàu đưa đón khách tại Hòn Khô để phục vụ du khách tốt hơn, giống như mong muốn của anh Kỳ Phong: “Có cầu tàu để khách, đặc biệt là người lớn tuổi và trẻ con không phải lội nước ra thuyền. Nếu các bạn khắc phục được điều này cùng một số điểm chưa chuyên nghiệp khác trong du lịch tại đây như cải thiện vệ sinh môi trường, trang bị thiết bị lặn có ống thở để du khách lặn ngắm san hô lâu hơn, đầu tư 1-2 tàu du lịch chuyên nghiệp để đưa đón khách…tôi nghĩ du lịch Bình Định nói chung và Hòn Khô nói riêng sẽ thu hút được nhiều du khách hơn nữa. Thế mạnh của các bạn là giá cả rẻ nhưng nếu không kết hợp thêm các yếu tố chuyên nghiệp khác thì nó chưa hẳn là lợi thế.”

Những lời chia sẻ chân thành trên thể hiện một sự kỳ vọng, trong tương lai không xa, hòn đảo như một người đẹp đang ngủ bên bờ biển Nhơn Hải sẽ thực sự tỉnh giấc nhờ nụ hôn của một chàng hoàng tử - những dự án đầu tư phát triển du lịch bền vững.

Số lượng khách du lịch đến Hòn Khô qua thống kê của Cty Du lịch miền Trung: Năm 2010: khoảng 200 khách/mùa (từ tháng 5-8). Năm 2011: khoảng 400 khách/mùa Từ đầu năm 2012 đến nay: tăng đột biến, gần gấp 2 năm 2011 nhờ công tác quảng bá tốt. Hầu như toàn bộ đều là khách nội địa, hiếm có khách nước ngoài. Khách thường đông vào dịp nghỉ cuối tuần, nghỉ lễ. 95% du khách hài lòng. Số ít còn lại mong muốn được hưởng dịch vụ du lịch chuyên nghiệp hơn như có tàu du lịch đưa đón khách, có cầu tàu…; mong muốn vệ sinh môi trường được cải thiện hơn.

• Trần Tú - Tố Uyên